Туристік бизнес

 шылығы аудандарынан  келген туристер қыс мезгілі ), сияқты уақыттарға бөлінеді.

 Қонақ үй және мотелдердің  жұмыс бағыты жыл бойына жоспарланады, турбазалар және приюттар —  жыл бойы және жазға жоспарланады.

 Кемпингтер тек жаз  айында қолданады.Турбазаларда жаз айлары кезінде туристер саны 50 % — дан асады.Осыған байланысты бұл мекемелерде қосалқы палатка, үйшіктер жалға беріледі, бұл әрине олардың жұмысын жеңілдетеді.Сонымен қатар жаз айларында мұндай туристік мекемелер орын сандарына байланысты, өртке сай іс шаралар жүргізіледі;

 в) туристік мекемелерде  туристердің орны, сыйымдылығы мезгілдерге  байланысты жоспарланады.

 Қонақ үй мекемелерінде  орын саны мынандай болғаны  шарт:

 Туристік қонақ үйлерде – 300, 500, 800, 1000;

 Туристік базаларда  – 500 – ден 1000;

 Мотелдерде – 300 –  ден көп емес;

 Кемпингтерде – 500 –  ден көп емес;

 Туристік приютарда  – 50 — ден 100 –ге дейін.

 

 Туристік комплекстерде  туристердің сыйымдылығы мынандай  көрсеткіштерге сай болғаны жөн  деп қарастырылады:

- теңіз маңы аудандарда  — 2 – ден 7 мың орын;

- орман маңы және өзен  маңы аудандарда – 3 – тен  5 мың орын;

- таулы аудандарда –  2 – ден 5 мың орын.

 Қонақ үйге келу  ұзақтығына қарай:

1. көп уақытқа келу;

2. қысқа уақытқа келу.

 Қонақ үйдің номерлерінің  бағасына қарай:

 • бюджеттік бағасы  – ( 25 – 35 $ )

 • эконом класты  қонақ үй – ( 35 – 55 $ )

 • орта класты қонақ  үй – ( 55 – 95 $ )

 • бірінші класты қонақ үй – ( 95 – 195 $ )

 • апортаментті қонақ  үй – ( 65 – 125 $ )

 • фешенебель қонақ  үй – ( 125 – 425 $ )

 Конфорт деңгейіне  байланысты:

1. номерлік қордың жағдайына  байланысты ( номердің көлемі —  м ), бір орынды бөлмелердің болуына қарай көп бөлмелі номерлер және коммуналдық қамтамасыз етілуі;

2. жиһаздардың санитарлық  гигиеналық заттардың болуы;

3. қонақ үйде тамақтандыру  кәсіпорындарының бар болуы және олардың жағдайы;

4. қонақ үй ғимаратының,  онда жер асты жолдарының және  қонақ үй территориясының жағдайы;

5. қонақ үйдегі ақпаратты қамтамасыз ету және технологиялық жарақталуы;

 телефон, телевизор,  спутник байланыс, тоңазытқыш, мини  бар, мини сейф, интернеттердің  болуы;

6. қосымша басқа да қызмет түрлерінің болуы.

 Номерлік қордың сыйымдылығына байланысты:

1. шағын қонақ үйлер  – ( 150 – 200 орындық )

2. орташа қонақ үйлер  – ( 100 – 300 – 400 орындық )

3. үлкен қонақ үйлер  – ( 300 – 600 – 1000 орындық )

4. гигант қонақ үйлер  – ( 1000 – нан жоғары орындар )

 Қонақ үй кәсіпорынының іс әрекетіне байланысты:

1.транзитті қонақ үй  — туристерге арналған темір жол, су жағасында орналасуы мүмкін және жол жанында орналасуы мүмкін.

2.мақсаттық – іскерлік  бағыттағы қонақ үйлер.Олар: конгрес, синфозим, демалу, курорттық туристік қонақ үйлер.

 

2.2 Қонақ үйдің түрлері

 

 Қонақ үйдің халықаралық  тәжірибеде төмендегідей типтері жиі кездеседі:

 

1. Апортамент – сиымдылығы  жағынан шағын және орташа  болып келеді.Бұл ірі қалалар  үшін тән.Сондықтанда ол пәтерлік типтегі қонақ үй болып табылады.

 

2. Эконом класты қонақ  үй – сиымдылығы жағынан шағын  немесе орташа мөлшердегі кәсіпорын  болып табылады және магистралдарға жақын орналасады.

 

3. Отель – бұл сиымдылығы  жағынан әр түрлі мөлшерде болып келетін қалалардың көрікті ыңғайлы жерлерінде орналасатын және де қонақ жайлылықтын барлық түрі ұсынылатын кәсіпорын.

 

4. Мотель – автобустерге  арналған қонақ үйлер.Қаланың  сыртында ірі автомобиль жолдарының бойында орналасады немесе туристік орта –

 лықтар құрамына кіреді.Тұрақтары,  автожағармайлары,техникалық қызмет  орындары бар.Ғимараттын сиымдылығы  орташа және шағын деңгейге  тән.Ең бастысы бұнда клиенттер өз өзіне жұмыс жасайды.

 

5. Кемпинг – бұл авто, мото туристерге, вело туристерге  арналған қаланың сыртында орналасатын  кейде мотельдердің жанында орналасатын  лагер типті қонақ үйлер.Туристер жазғы айларда палаткаларда түнеп шығу үшін ғана орналасады.Электрмен, сумен, автомашиналарды жуумен және жөндеумен қамтамасыз етіледі.

 Автомашиналар қоятын  орындар бар.Бұл жерде қосымша қызмет

 орындары болуы мүмкін.Кейбір кемпингтер қонақ үйлердің, турбаза –

 лардың, мотельдердің  құрамына кіреді.Кемпингтер туристік маршруттар бойында, курорттық аудандар мен туристік орталықтарда салынады.

 

6. Түнеу және таңғы ас  типіндегі жеке меншік қонақ  үйлер – бұл АҚШ – та  кең таралған.Сиымдылығы жағынан орташа болып келеді.

 

7. Пансион – бұл қарапайым  стандартты қызметі шектеулі  кәсіпорын.

 Бірақ бұнын басты  ерекшелігінен қонақтарға толық пансион көрсетіледі, яғни 4 уақыттық ас береді.

2.3 Жұлдыздық жүйе

 

 Жұлдыздық жүйе –  бұл қонақ үйлердің классификациясы  француз ұлттық классификациясы  болып табылады.Барлық қонақ үйлер комфорттылығына байланысты категорияларға бөлініп, жұлдыздық жүйемен белгіленеді, әрбір « жұлдыздар » саны да бірқатар көбейеді.

 Жұлдыздық жүйе –  қонақ үйлік қызметтер нарығын  толық қамтуға мүмкіндік. Қонақ  үйлік кәсіпорын категориясында міндетті түрде қойылатын шегі қарастырылады:

 

 Қонақ үйлік кәсіпорын категориясында міндетті түрде қойылатын шегі қарастырылады:

 • бөлмелер саны

 • ғимараттың көлемі

 • отельдің құрал  – жабдықтары

 • жайлылық

 • қызмет көрсетулері

 • мүгедектерге және қимыл қозғалысы шектеулі болған адамдарға

 жағдайдың болуы

 

 Жұлдызды қонақ үйлердің сипаттамасы мынандай:

1 жұлдызды қонақ үйлер  – ғимараты ескі, 1 – 2 қабатты.

 Бөлмелерінде терезелері  ашылмайды, тек қана барлығына  да ортақ коридор, бөлмелердің  кіре беріс жері жоқ, полы  ағаштан жасалған, холы және сервистік  қызмет түрлері жоқ, душы мен  дәретханасы бірге орналасқан,саханасы бөлек ғимаратта орналасқан, барлығына да ортақ.

 Бөлмелері жиһаздалиаған, 1 – 2 төсек орны бар, үлкен столы, орын –

 дықтары, айнасы, кондиционері, телефоны, тоңазытқышы,радиосы жоқ, электор жүйесі ортақ, төсек орын 12 күнге 1 рет ауыстырылады.Қонақ үй ішінде кезекшілік тек қана күндіз, күнднлікті күзете тін күзеті жоқ.

2 жұлдызды қонақ үйлер  – ғимараты бетоннан немесе  кірпіштен

 салын –ған, 1 – 2 қабатты  ғимарат.Терезелері ашылады, лоджасы мен балконы жоқ, жалпы кішігірім холы бар.Холы телевизормен және жұмсақ жиһазбен жабдықталған, тек қана жүк тасуға арналған лифті бар.Бөлмелері кішігірім, жиһаздары стандартқа сай емес: төсек, қолдан жасалған гардероб, ванна бөлмесінде айнасы бар; душы дәретханасымен біргеорналасқан.Төсек орын келген мерзімнен бастап 2 рет ауыстыры –

 лады; климаты ыстық  елдердегі қонақ үйлерде кондиционерлері  бар; 1қол

 сүртетін орамал мен  сабын беріледі; стол, орындықтар, тоңазытқыш, телевизор, қонақ үй ішіндегі  телефон, қала бойынша телефон  кезекшіде бар;электр жүйесі ортақ.Бөлмені жинау күнделікті жүргізілмейді, асха –

 насы бөлек ғимаратта  орналасқан, сервисі көп түрлі емес және ақылы түрде жүргізіледі, қонақ үй ішінде тәулік бойы кезекшілік жүргізіледі.

 

3 жұлдызды қонақ үйлер  – ғимараты бетоннан немесе  кірпішен салынған; 2 – 7 қабатты  ғимарат, қонақ үйдегі ортақ  холы едәуір үлкен; холда бірнеше телевизоры, кішігірім журналды столдары, ыңғайлы жұмсақ креслолары бар.Қонақ үйде тәулік бойы бар жұмыс істейді.Холы және әрбір қабаты жақсы жарықпен қамтамасыз етілген; қабаттарында кілем төселген; жылдам лифті ( жүк және адам тасымалдауға ) бар.Міндетті түрде қонақ үйдің сыртына аты жазылады.Бөлмелер кішігірім жиһаздар –

 мен жабдықталған; стандартты  жиһаз, стол мен орындықтардың  болмауы да мүмкін.Төсек орны бар; электр жүйесі бөлме бойынша барлығына да ортақ. Терезелері ашылады,балкон мен лоджы міндетті түрде емес, қонақ үйдің қабырғалары суреттермен безендірілген, телевизор пультпен; кон –

 диционер,тоңазытқыш,радиоапаратура бар ( тек қана « люкс » нөмірлер –

 інде ); қонақ үй бойынша телефон тегін, ал қала бойынша ақылы, дәрет –

 хананың ішіне: дәретхана  қағазы, орамал ( қол сүртетін және моншалық ) сабын ( күнделікті ауыстырылады ). Бөлмені күнделікті жинайды, төсек орын күнделікті ауыстырылып отырылады; туристердің жеке құнды зат –

 

тарына арналған сейф ұсынылады.Қонақ  үйде тәулік бойғы кезекшілік және күзет жүргізіледі.

4 жұлдызды қонақ үйлер  – ғимараиты міндетті түрде  кірпіштен,

 бетоннан салынады.Міндетті түрде сыртқы бетінде қонақ үйдің аты жазылып және демеушілердің жарнамасы болуы шарт.Қонақ үйдің көп қабаттылығы 17 қабатқа дейін болуы мүмкін.Қонақ үйде жылдам лифті

( 2 жүк тасымалдауға және 4 – 5 адамдарға арналған ).Холы қазіргі заман талабына сай жиһаздалған, қабырғалары әдемі дизайынды, гүлдермен әсемделген, жалпы жақсы жарықпен және радио – видео – телеаппарату –

 раларымен жабдықталған.Қонақ үйде кешкі мейрамхана, бөлек кафе және түнгі бар жұмыс істейді.

 Бассейні қонақ үйдің  қасында и орналасқан және бильярд ойнайтын

 жері бар.Әр қабатта  және холында кілем төселінген.Бөлмелері – үлкен кіреберісі жиһаздармен және толық жиһазбен жабдықталған.Міндетті түрде: телевизор, магнитола, кондиционер, тоңазытқыш және төсек асты кілемі бар.Қонақ үй ішінде және қала бойынша телефон соғуға болады.Душы дәретханасымен орналасқан, 2 орамал ( қол сүртетін және моншалық ) беріледі.Төсек орнын күнделікті ауыстырылады, бөлме күн –

 делікті жинастырылып  отырады.Қонақ үй бойынша кезекшілік  пен күзет тәулік бойы жүргізіледі.Буклеттер, визиткалар, қала бойынша проспектілер

 тегін таратылады.

5 жұлдызды қонақ үйлер  — ғимараиты қазіргі заманға  талабына сай, көп қабатты.Міндетті түрде сыртқы және ішкі бөлімшелері қымбат соң-

 ғы үлгідегі құрылыс  материалдарынан салынған.Кіре – берісі есігінде міндетті түрде швейцар тұрады.Кіретін есікткрі бірнеше, территориясы қоршалған және өте жақсы күтілген ( төсеніштер, гүлдер,клумбалар және тағы басқа ), міндетті түрде туристердің және қонақ үйдің көліктері тұратын орын болады.Бір қабаты қызмет көрсетушілерге арналған орын-

 дардан, қызмет көрсетуге  арналған құрал – жабдықтар  ұратын бөлме кеңістіктері мен бөлмелерден тұрады.

 Егер де қонақ үйдің  қасында теңіз болса, онда бассейн  қонақ үйдің қасынан салынады  және теңізге шыға алады.Төбесі жабылған бассейн қорғалмалы қақпамен салынады.Бассейн жағалауында көптеген столдар, тербелмелі креслолар, жатқыштар және тағы басқа нәрселер барлығы тегін.Бұл жерде солярий ( ауа ваннасы ) болуы мүмкін.Массаж және тағы басқа қызмет көрсету түрлері бөлек ақылы түрде жүргізіледі.

 Дүниежүзілік стандартқа  сай, көп қабаттардың бірінде  теннис корты, пинг – понг  ойынына арналған корт салынады.Сонымен қатар, бильярд және гольф ойындарына арналған залдары бар.Міндетті түрде 2 кон –

 церттік залдары, біреуі  – холдың қасында орналасқан, барлығына да ашық.Бұл концерттік  залы едәуір үлкен, бірақ саханасыз, түнгі бағдар –

 ламасыз, орындықсыз, тегін,  ал екінші концерттік залы  ақылы.Орталық

 холл өте үлкен ( ол бүкіл қонақ үйді көрсетеді ): қабырғаларының дизайны, жиһазы, жарықөпен қамтамасыз етілуі жақсы ойластырылған.

 Қонақ үйдің тұрғындары  үшін би кештері тегін, әрбір  қабатта барлар тәулік бойы  жұмыс істейді.Бөлменің электронды  карточкалары беріледі, үлкен каридор,  кіре – беріс және нөмерлер  дыбыстартқыш жүйесімен жабдықталған.Бөлмелерде әдемі кілемдер мен төсек асты кілемшелері төселген.Ванна, душ, дәретхана бөлек; ( 3 орамал, бөлмеге киетін аяқ – киім, халат, тіс пастасы, сабынсу — бөлмеде міндетті түрде бар ).Нөмірлер қымбат жиһаздармен жабдықталған.Теле – бейне апаратуралары, конди –

 ционер, тоңазытқыш, телефон,  сейф – дүниежүзіндегі ең жақсы  деген фирмалардың өнімдері осы  қонақ үйлерде бар.Кезекшілік пен күзетші қонақ үйде тәулік бойы жұмыс істейді.Бөлмені жинау мен төсек орын ауыстыру күнделікті.Ал « люкс » нөмерлерінде бөлмені жинау және төсек

 орын ауыстыру қонақтың  сұрауы бойынша жүргізіледі. 

 

2.4 Елдер бойынша қонақ  үй классификациясының жүйесі.

 

 Әр елдегі қонақ үй жүйелегіне тоқталатын болсақ, ол төмендегідей:

 Австралия мемлекетінің  қонақ үйлері — 5 жұлдызды Европа  қонақ үй жүйесіне жатады.Ауылды елде мекендерде кішігірім қонақ үйлер кате –

 гориясыз ең арзан  орналасу және түнеу орны болып  саналады.

 Ұлыбритания қонақ  үйлері өте жиі тараған қонақ  үй классификация жүйесіндегі  тәжі ( корона ) немесе кілт сипатында болып келеді. Европа

 елдеріндегі қонақ  үйлерге қарағанда тәжі жұлдыздық жүйеліктен бір сан жоғары болып есептелінеді ( 5 жұлдызды – алты тәжіге ).Сонымен қатар

 мұнда Британдық Туристік  Агенттілік классификациясы жиі  пайдаланылады.Бұл қонақ үй бағасына байланысты әдемі, арнайы турис –

 тік топтарға арналып жасақталған қонақжай орындары.

 Аргентина қонақ үйлері  ұлттық жүйеге енген.Бес жұлдыздық катего –

 рияға сай мынандай бес категория белгілері енгізілген:

 « Т » — туристік  класс.Ол екі жұлдыздық қонақ үй болып есептелінеді.

 « F » — бірінші  класс.Бұл үш жұлдыздық қонақ үй деп есептелінеді.

 « FS » — супер  класс. Бұл төрт жұлдыздық қонақ үйге сай келеді.

 « L» — люкс

 « DL » — өте жайлы  ең жоғарғы қонақ үй категориясы  болып бес жұлдыз-

 бен тең.

 Германия қонақ үйлерінің  жүйелігі мемлекеттік бес жұлдызды белгіге

 ие.Орналастыру тәртібінің іс шаралары: қонақ үйлер,курортты, қонақжай мекемелері, отель – пансиондар және отель – гарнн деп аталады.Осылар