Қарағанды облысы

Тасымалдау жүйесi туристердiң  жаяу қозғалысымен дамыған технологиялық  прогрестiң деңгейiмен және қозғалыс құралдарын пайдалану арқылы байланысты:

• жануарлар;
• пiлдер, түйе, жылқы, есек, ит;
• жерде жүретiн қозғалыс құралы;
• әуе қозғалыс құралдары;
• судағы қозғалыс құралдар.

 Тасымалдау негiзгi және қосымша  туристiк өнiмдегi қозғалыс құрамына қарай бөлiнедi, жұмыс этапына  бойынша бөлуге болады:

• трансфер, автобустар, кететiн жерге туристердi жеткiзiп салу, аэропорт арсеналынан, вокзалдан отельге жеткiзiп салу, қайтып отанына оралуы т.с.с;
• туристердi ұзақ белгiленген жерге жеткiзiп салу;
• автобустық немесе темiр жол турларымен бағыт бойынша жеткiзiп салу, яғни бұл жерде круиздық бағыттарды да жатқызуға болады;
• экскурсиялық бағыттар бойынша қалаларда, саябақтарда т.б. жерлерде тасымалдау.

 Орналастыру туризмнiң ең қажеттi элементi. Орналастыру болмаса халықаралық  туризм де болмайды. Кез-келген туристiк  аймақтың қатаң экономикалық талабы туристердi қабылдаудан түсетiн үлкен  сенiмдi пайда. Қонақ-үй индустриясы  қонақ жайлылықтың бiр көрiнiсi, ерте кезден келе жатқан салт-дәстүр, қонақты  күту, сыйлау, қызмет көрсету т.с.с. кiредi. Орналастырудың жүйесi мен құрылымы мекеменiң ең негiгi құралы. Ол жерде уақытша келушiлерге арнайы қызмет, сервис жасалынады. Қонақ-үй сферасында номерлердiң саны ең басты көрсеткiшi, яғни осыған қарап туристiк аймақтың деңгейiн бағалауға болады. 

Қонақ-үй индустриясы экономикалық қызмет түрiнде қонақ-үй қызметiн  ұсынушысын қонақ-үйде, кемпингте, мотельде, мектеп және студенттер жатақханасында келушiлерге арналған үйлерде қысқа  уақытқа тұруды ұйымдастырды, бұл  қызметке ресторандық қызметтiң  де қатысы бар. 

 Халықаралық тәжiрибеде  қабылданған туристердi орналастыру  тәсiлдерiнiң стандарттық классификациясын  Дүниежүзiлiк Туристiк ұйым (Дтұ)  эксперттерi әзiрлеген. Онда барлық  орналастыру құралдары екi категорияға  бөлiнедi.

1. Ұжымдық

2. Индивидуалдық 

Қонақ-үй мекемелерi сиымдылығына, олардағы номерлердiң санына және тұруға арналған орындардың санына қарай ерекшеленедi. Дтұ- ң анықтауы бойынша қонақ  үй бұл ұжымдық орналастыру құралдары  белгiлi бiр мөлшердегi бөлмелерден  тұратын жеке басшылығы бар, қызметтердiң  көптеген түрiн ұсынушы және кластарға  топталып, категорияға сәйкес қызмет ұсынушы мекеме немесе кәсiпорын. Әлемдiк  тәжiрибеге негiздей отырып қонақ-үйлердiң  бiрнеше түрлерiн ұсынады: жоғары класс, орта класс, экономдық кластағы аппарт-отель қонақ үй. 

Ең кең тараған классификациялар мыналар:

• Жұлдыз жүйесiң Францияда, Австрияда, Венгрияда, Египетте, Қытайда, ресейде және бiрқатар басқа елдерде халықаралық туризмдi алмасуға қатысушыларды қолданады;
• ңәрiптiк жүйең Грецияда қолданылады;
• ңключей немесе купон жүйесiн ұлыбританияға қатысты сипатталған;
• ңразряд жүйесiнің және т.с.с.    

  Халықаралық туризмдегi әуе  транспортымен тасымалдау, чартерлiк  және рейстiк самолетпен жүзеге  асырылады. Туризм мақсатында  кең ауқымда тiк ұшақтармен  әртүрлi ұшу аппараттары қолданылады:  әуе шары, парафлан, дельтафлан т.б.  Қызметi мен коьфортiне, тамақтануына  және де самолеттерi әртүрлi факторлердiң  орындалуына байланысты келесiдей  класстарға бөлiнедi:

• 1 класс- (Ғ)
• бизнес класс- (С)
• экономдық класс- (У)
• әртүрлiлiк.

  ұлттық тасымалдау шеңберiнде  немесе жекелеген авиакомпанияларда  халықаралық туризмге келесiдей  жеңiлдiктердi қарастырып бекiткен:

• маусымдық;
• коорпоративтiк;
• балалы жолаушыларға арналған;
• топтық;
• жас-жұбайларға арналған.

   Туристтерге ерекше қарқынмен  пайдаланылатын жеңiлдiк карта  ҚАрА (авиакомпания пассажирлерiнiң  халықаралық ассоцациясы), ЕТА (туризмнiң  европалық жүйесi) т.с.с.Мұндай картаны  иемденгендерге кейбiр авиакомпанияларда  ( ДЕLТА, SAS ) мынадай жеңiлдiктер қарастырылған,  қонақ-үйге төлейтiн кездегi жеңiлдiк  ( 10-40 пайызға дейiн ). Ол ең жақсы  деген әлемнiң 40-мыңнан астам  отельдерiнде, әрi автомашинаны алғандағы  жеңiлдiк  ( 30 пайызға дейiн ) сақтандыруда т.с.с. жерлерде қарастырылған. 

 Халықаралық қарым-қатынаста  жолаушыларды ұшақпен тасымалдау  Варшава конвенциясына байланысты  ескерiлiп отырады. Алғашқы 1929ж.  кейiн 1955-1975жж. ң халықаралық әуе  тасымалдау ережесi ң халықаралық  деңгейде жасалған. Бұл шартты  конвенция барлық елдерде туристердi  және олардың жүктерiн тасымалдау  ескерулерi. Бұған қосымша әр мемлекетте  өзiнiң әуеде тасымалдау кодексiне  қосымшалар енгiзедi. Чартерлiк рейстегi  әуе қатынасы халықаралық конвенцияға  және сол елдiң заңына нұқсан  келтiрмей, чартердiң келiсiмшарт  бойынша жүзеге асырылады. Iшкi әуе  қатынасы дегенiмiз ұшақтың ұшу,  қону және жолшылай қонуы Қр-қ  аумақтарда жүзеге асырылады.  Халықаралық әуе тасымалдауы  дегенiмiз – ұшу және қону  алаңдары әртүрлi мемлекеттерде  болады. Халықаралық ережеде әуе  тасымалы дегенiмiз туристердiң  әуежайда алғашқы тексеруден  өткен кезеңнен бастап, келесi  әуежайда құзырлы адамдардың  тексеруден өткенге дейiнгi аралық.  

 Халықаралық азаматтық  авиацияда көптеген ережелер, ұсыныстар,  әдiскерлiк құжаттар ҚАТО ICАТО ұйымдары басшылыққа алынады. Халықаралық әуежай ұйымы. IАТО – транспорттық тасымалдау ассосациясы. Әуе жайларда ғимарат, ұшу алаңдары, жолаушылар демалатын орын т.б. осы ұйымдардың талаптарына сай болуы керек. Дүниежүзi бойынша әуе тасымалдауы осы ұйымдар арқылы    ( ООН, Дтұ) жүйеге келтiрiп отырады. Мысалы, бiр жылғы ұшу км. Алсақ орташа есеппен Iшкi ұшу мысалы 4,5 %  болса,ал 7% халықаралық. Жыл сайын халықаралық ұшу көлемдер өсiп келедi. Кейбiр елдерде ұшатын жолаушылар санын арттыру мақсатында билет құнын арзандату, жиi ұшатын жолаушыларға арнайы сервистiк қызмет көрсету т.с.с. қарастырылады.  

 Ұшақтағы сервис пен  комфорт мыналарға байланысты:

1. Авиакомпанияға.
2. ұшу бағыты.
3. Тариф.
4. Тасымалдау дәстүрi.
5. ұшу ұзақтығы.

   Халықаралық әуе қатынастарында  жолаушы тасымалдау бойынша дүние  жүзiнде 4р-ден аса әуе компаниялары  бар.  

 Қазақстанда 10-нан  аса әуе компаниялары бар, бiрақ  халықаралық деңгейде ңAir Astanaң  компаниясы бар.  

 Қазақстандағы әуе  компаниялардағы ұшақтар типi  мынадай:

<span class="Normal__Char" style=" font-family: 'Times New Roman', 'Arial