Жүрек

Кіріспе

Жүрек - қан тамыр жүйесінің аурулары елімізде адам өлімінің себептері арасында бірінші орынға шығып отыр. Атеросклероз, гипертония ауруы, жүректің ишемиялық ауруы адамзаттың «қатерлі үшбірлігі» деген атқа ие болған. Осы топтан тысқары эндокардиттер, миокардит және жүрек жетіспеушіліктері де қаралады.

Жүрек – қан тамырларының аурулары ең өзекті мәселелердің бірі болып табылады және мемлекеттік маңызға ие болып отыр, өйткені жыл сайынғы өлімнің жартысынан астамы, халықтың мүгедектікке шығуының  ¼ бөлігі қан таралу ауруларынан болады. Бұл көрсеткіштер еңбекке қабілетті тұлғалар арасында жоғары болып отыр.

 Науқастанушылық  көрсеткіштері 2011-2012 жылдары 3есе, оның  ішінде артериялды гипертониямен -  4,5, жүректің ишемиялық ауруымен -  2, инфаркт миокардымен – 1,7 есе  өсті [1].

Долана жүрек сырқаттарын емдеуге қолданылатын баға жетпес құрал екені гомеопат дәрігерлеріне бұрыннан белгілі болған, оны «қарт жүрекке арналған дәрі» деп атайды. Ол жүрекке қан апаратын қан тамырлар мен ми қан тамырларын кеңейтіп, жүрек пен мидың оттегімен қамтамасыз етілуін күшейтеді.

 Долана тұнбасы  атеросклеротикалық өзгерістердің  дамуын тежейді, ол өз кезегінде  жүректің қанмен қамтамасыз етілуі  мен қоректенуін қамтамасыз етеді. Долана тұнбасы жүйке жүйесінің  қозғыштығын төмендете отырып, жүрек  ырғағын қалпына келтіруге мүмкіндік  жасайды. Сондықтан оны тахикардия  мен аритмияны емдеу үшін қолдануға  болады.

Долана жемістерінің құрамы 10% жай көмірсутектерден (негізінен фруктозалар), С дәруменінен, каротиннен, флаваноидтардан, сапониндерден, гликозидтерден, илік заттардан тұрады. Жеміс құрамындағы пектин ағзадан ауыр металдардың тұздарын шығаруға мүмкіндік жасайды. Долана тұнбасын келесі ауруларды емдеу және алдын алу үшін қолданады:

• невроздар мен невротикалық бұзылуларда;
• қатты күйзелу кезінде;
• физикалық түрде немесе ақыл-оймен артық күш жұмсау кезінде;
• ұйқысыздықтың жеңіл формаларында;
• вегет қан тамырлы дистонияның гипертоникалық және кардиологиялық формаларында;
• артериалды гипертонияда;
• артериалды қысымның климактерикалық кезеңде жоғарылауында;
• созылмалы жүрек жетіспеушілігінде;
• тахикардия кезінде;
• синусты тахикардия мен пароксизмалды тахикардияда;
• жүрек ауруларының алдын алуда.

Долана тұнбасын өндіретін цехты жобалаудың негізгі мақсаты – жүрек-қан тамырларының ауруларына шалдыққан науқас адамдарды емдеуге қажетті препаратпен қамтамасыз ете отырып, жүрек-қан тамырлары ауруларынан болатын адам өлімінің деңгейін төмендету [2].

Емдік мақсаттарда долана препараттарын жүрек қызметінің

функционалды бұзылуларында қолданады, долана жемістерінің сұйық экстракты кардиовален препаратының құрамына кіреді. Жобаланып отырған цехтың халық денсаулығын сақтап, өмірлік маңызы бар дәрілік құралды шығаруда маңызы өте зор.

 Жобаланып  отырған долана тұнбасын өндіру  цехының негізгі принциптері:

• жүрек - қан тамырларының ауруларына шалдыққан науқастарды қажетті дәрілік препаратпен қамтамасыз ету;
• негізгі дәрілік құралдардың импортынан тәуелділікті төмендету;
• ішкі нарықтағы отандық дәрілік құралдардың үлесін арттыру;
• жергілікті шикізат негізінде субстанция өндірісін кеңейту;
• халықаралық талаптарға сай дәрілік құралдардың сапасын, қауіпсіздігін және эффективтілігін қамтамасыз ету [3].

Берілген дипломдық жобада долана тұнбасының жаңа жоғары эффективті технологиясы пайдаланып, заманауи өнімділігі жоғары жабдықтар таңдалған. Атап айтқанда, перколяция әдісімен дәрілік өсімдік шикізатынан тұнбаларды өндіруге арналған AISI304 маркалы тот баспайтын болаттан жасалған перколятор, тұнбаны жинауға арналған 09Г2С маркалы тот баспайтын болаттан жасалған жинақтаушы ыдыс, ТБ-050 модельді сұйық препараттарды флакондарға автоматты құю және тығындау желісі, LI-S120 модельді жартылай автоматты инспекциялық машина, KDJ-300ML модельді автоматты қағаз жапсыру машинасы және т.б. Заманауи техниканың арқасында процестіавтоматтандыру мен механикаландыруда елеулі өзгерістер пайда болды. Бұл өз кезегінде долана тұнбасының технологиясын интенсивтендіріп, оның өндірісін арттыруды қамтамасыз етеді.

2. Кәсіпорын жайлы мәліметтер

2.1 Кәсіпорын тарихы

“Ромат” фармацевтикалық компаниясы — фармацевтикалық және медициналық өнеркәсіп орны. 1992 жылы құрылған. Оның құрамына Қазақстан аумағында дәрі-дәрмек, биопрепараттар, полимерлік медициналық бұйымдар өндіретін төрт ірі зауыт: Галенді-фармацевтикалық өндіріс зауыты (жақпамай, шөптен жасалған дәрілер, экологиялық таза өсімдіктер мен минералдық шикізаттардан жасалатын дәрі-дәрмектердің 40-тан астам атауын шығарады), Павлодар фармацевтикалық зауыты, Медициналық препараттар зауыты (пептон — бактериологиялық зерттеулерде пайдаланылады, ВНИИМС — ірімшік жасайтын өнеркәсіп үшін қажетті препарат, холензии, панкреатин, цитохром, адиурекрин, гематоген, инфузиялық ерітінділер: гемодез, хлорлы натрий, глюгицир, ацесоль, холсоль, т.б. барлығы 60-қа жуық атауды шығарады) кіреді. Компания шығаратын дәрі-дәрмек атауы 120-ға жетеді. Кәсіпорынның осы заманғы жабдықпен жарақтандырылған төрт зертханасында, вивариясында бақылау-талдау және зерттеу жұмыстары жүргізіледі.

     Компанияның  негізгі мақсаты – отандық  нарықты жоғары сапалы фармацевтикалық  дәрі-дәрмектермен және осындай  тауарлардың кең спектрымен уақытылы қамтамасыз ету. "Ромат" компаниясының зауыттары GMP өндірістік тәжірибесінің ережелерінің талаптарына сәйкес әлемдегі белгілі өндірушілердің заманауи өндірістік жабдығымен жарақтандырылған. Ол әлемдік сапа стандартына сәйкес келетін өнім шығаруға мүмкіндік береді. Компания зауыттарында дәрі-дәрмектер таблетка және капсула, инфузиялық ерітінділер, галеналық-бөлшектеп өлшеу өнімдері және ферменттік препараттар түрінде шығарылады. «Ромат» компаниясының медициналық бұйымдар зауыты - Қазақстандағы бір жолғы пайдаланатын үш құрамды шприцтер шығаратын жалғыз зауыт. Өнімінің құрамына көпшілігі өмірге қажетті және әлеуметтік маңызы бар дәрі-дәрмектердің 130 түрі бар.  «Ромат» компаниясы – өз қызметін Қазақстанның барлық аумағында жүзеге аыратын ұлттық деңгейдегі дистрибьютор. Компанияның өңірлік желісінде еліміздің барлық ірі қалаларында 18 филиалы бар. 2006 жылы Бейжіңде (Қытай) өкілдігі ашылды. Ромат дәрі-дәрмек заттары мен медициналық жабдықтар шығаратын 120 өндіруші компаниямен ұзақ мерзімді берік серіктестік қатынастар орнатқан. Тауарлық құрамында әрқашан Элай Лилли (Швейцария), Глаксо Смит Кляйн (Ұлыбритания), Нестле (Швейцария), Никомед (Австрия), Новонордиск (Дания), Пфайзер (США), Шеринг АГ (Германия), тәрізді белгілі шетелдік фармацевтикалық өнім өндірушілердің тауарлары бар. Компанияның маңызды бәсекелік артықшылығы СанЕжН нормалары мен GDP стандарттарына сәйкес жобаланған және жарақтандырылған автоматтандырылған өңірлік қоймалардың болуы. Олардың әрқайсысы өз алаңдарына бір уақытта 120 мың текше метр тауар өнімін орналастыра алады. Компанияның барлық қоймалары бірыңғай ақпараттық жүйемен, заманауи тиеу-түсіру техникасымен және арнайы қойма жабдығымен жарақтандырылған. «Ромат» компаниясы «Қазақстандағы № 1 дәрі-дәрмек заттарын өндіруші» номинациясы бойынша «жыл таңдауы» конкурсының алтыншы рет жеңімпазы болып табылады. Осы марапаттаулар жоғарғы сапалы марка ретінде Роматтың жоғарғы мәртебесін растайды. 2002 жылдың сәуірінде Еуропалық Парламентте (Брюссель) Ромат компаниясына жоғары дәрежелі марапат ұсынылды – нарықтарды зерттеу жөніндегі еуропалық орталықтың (EMRC) сыйлығы. Бұл марапатқа өз саласында үлкен жетістіктерге жеткен, экономиканың дамуына және бәсекеге қабілетті тауарлар мен қызметтер шығаруға үлес қосқан жетекші фирмалар ғана ұсынылады.1995 жылы қайта құрудан кейін  «Ромат» патронажының астында Галенді – фармацевтикалық өндіріс (ГФӨ) іске қосылды, қазіргі уақытта ол тұрғындарды және емдік – профилактикалық мекемелерді дәрі – дәрімекпен қамтамасыз ететін маңызды буындардың бірі болып табылады. Оның номенклатурасында өсімдік және минерал шикізатынан жасалған мазьдардың, тұнбалардың, дәрі – дәрімектердің 40 – қа жуық түрлері бар. ГФӨ – да барлық өндірістік қуаттылықтар сақталған және қазіргі заманғы стандарттар мен тұтынушылар талаптарына сай  деңгейде өнім сапасын ұстап тұруды қамтамасыз ететін, қазіргі заманғы технологиялық құрал – жабдықтармен жабдықтау жүргізілуде. Осы жылы эксплуатацияға йод ерітіндісі, бриллиантты жасыл және тұнбалардың кең спектрі сияқты галенді препараттарды құю мақсатында жаңа автоматтық желі енгізілген.

«Ромат» белгісінің арқасында Семей медициналық препараттар зауыты (МПЗ) өз көлемін кеңейтті, ол қазіргі уақытта өмірге маңызды тізімдегі дәрі – дәрімектерді шығарумен айналысады. Олар электролиттік, дезинтоксикациялық ерітінділер, парентеральдық тамақтануға қажетті ерітінділер, гемодез, хлорлы натрий , глюгицир , ацесоль, хлосоль (барлығы шамамен 60 атау) сияқты қан алмастырғыштар; және пептон, холензим, панкреатин және гематоген сияқты бірегей препараттар.

 «Ромат» фармацевтикалық кәсіпорыны -  бұл Қазақстандағы ірі холдингтердің бірі, құрамына келесілер енеді:

• медикаменттер, биопрепараттар және полимерлі медициналық бұйымдар өндіретін Қазақстан территориясындағы үш ірі қазіргі заманғы зауыттар;
• республикамыздың 17 ірі қалаларында өкілеттіліктер мен филиалдары бар, ұлттық дистрибьютерлік желі;
• тәулік бойы тұрғындарға қызмет ету, экстемпоральді дәрлік препараттарды шығару ұйымдастырылған , мәлімет қызметі жұмыс істейтін және тұрғындардың жеке тапсырыстары орындалатын, құрамында 30 – дан артық дәріханалары бар бөлшектік желі;
• қазіргі заманғы компьютерлік құрал – жабдықтармен жабдықталған типография;
• тек Қазақстанда ғана емес, сонымен қоса халықаралық тасымалдауда логистиканың міндеттерін табысты шешуге мүмкіндік беретін жүк және жеңіл автомобильдер паркі бар автобаза.

«Ромат» кәсіпорын жұмысының негізгі бағыттары – дәрі -дәрімектерді өндіру және өткізу, медикаменттерді, жеке гигиена заттарын, балалар тағамын, косметикалық заттарды көтерме – бөлшектеп сату.

     Тауардың табысты  сатылуына кең дистрибьютерлік  желі жағдай жасайды. Кәсіпорынның  филиалдары мен өкілеттіліктері  еліміздің 18 ірі қалаларында орналасқан. Кең масштабты маркетингтік зерттеулер  кәсіпорынның өнімге бәсекеге  қабілетті баға деңгейін ұстап  тұруға, тұрғындардың көп бөлігінің  оған қол жетімділігін қамтамасыз  етеді. Тиімді жеңілдіктер желісінің  болуы, тауар ағындарын басқарудың  компьютерлік жүйесі, автоматтандырылған  қоймалар мен уақытында өнімді  жеткізу әрбір клиенттің сұранысын  қанағаттандырады.

2.2. Кәсіпорын міндеті

Компанияның негізгі мақсаты – отандық нарықты жоғары сапалы фармацевтикалық дәрі-дәрмектермен және осындай тауарлардың кең спектрымен уақытылы қамтамасыз ету. "Ромат" компаниясының зауыттары GMP өндірістік тәжірибесінің ережелерінің талаптарына сәйкес әлемдегі белгілі өндірушілердің заманауи өндірістік жабдығымен жарақтандырылған. Ол әлемдік сапа стандартына сәйкес келетін өнім шығаруға мүмкіндік береді.   «Ромат» кәсіпорыны өзінің негізгі міндетін сапалы фармацевтикалық және парафармацевтикалық өнімдерді қол жетерлік бағада қазақстандық тұтынушылардың қажеттілігін толығымен қанағаттандыруынан көреді. Ал бұл дегеніміз:

• тұрғындардың және басқа да тұтынушылардың өмір сүруінің сапасын арттыруға арналған, денсаулық пен сұлулық үшін сапалы, қол жетерлік қызметтер мен тауарларды ұсыну;
• тармақталған бәсекеге қабілетті каналдар желісін құру, Қазақстан территориясында фармацевтикалық өнімді тарту және жылжыту жолы арқылы фармацевтикалық рыноктың жаңа маңызды сегменттерін меңгеру және тұтынушылардың кең спектіріне қызмет көрсету, көтерме – бөлшек қызметін кеңейту;
• ең үздік отандық дәрі – дәрімек өндіруші ретінде Қазақстанның фармацевтикалық рыногында көшбасшы орнын сақтап қалу.

2.3.«Ромат» медициналық препараттар зауытының орналасу реті

«Ромат» ФК – сы Семей қаласының оңтүстік – шығысында орналасқан, Ертіс өзенінің сол жағалауынан 800 м қашықтықта орналасқан. Оны солтүстіктен, батыстан, шығыстан – өндірістік аймақ, ал оңтүстіктен – тұрғын үй секторы қоршайды. Зауытқа және оның қоймасына темір жол желісі келген, ол Алматы темір жолына шығады. Зауыт территориясынан Алматы тас жолына (0,5 км), аэропорт (5 км), өзен бекетке (4 км) шығатын тура тас жол бар.

Медициналық препараттар зауыты (МПЗ) 1970 жылы Семей ет- консервы комбинаты негізінде құрылған, ал 1995 жылдан бері ФК «Ромат» құрылымдық бөлімшесі болып табылады.

МПЗ келесі топтағы дайын дәрі- дәрмектік өнімдердің 100-ге жуық түрін өндіреді:

- инфузиондық препараттар;

- ферменттік препараттар;

- емдік-қоректік препараттар - Бад;

- сулы-спирттік ерітінділер;

- емдік өсімдік шикізатарынан  алынған тұрақтандырғыштар;

- бальзамдар;

- мазьдар және линименттер;

- ұнтақтар.

 Зауыт туралы мәліметтер:

• ось арқылы: ұзындығы – 84 м, ені – 24 м, биіктігі – 19,5 м;
• қабат саны – 4;
• коллоналар қадамы – 6 м;
• плиткаға дейінгі биіктік – 4,6 м;
• балкаға дейінгі биіктік – 3,85 м;
• жабу плиталарының тасымалдау қабілеттілігі – 1000 – 2000 кг/м3;
• қойма мөлшері (ет комбинаты территориясындағы) – 30 (ұзындығы) × 12 (ені) × 5 (биіктік); салынған жылы 1980 ж.

     Семей қаласы  үшін ауаның қатысты ылғалдығы  бойынша мәліметтер: климат –  құрғақ, бірден континенталды, ауаның  қатысты ылғалдығы 50 – 70%, басты жел  бағыты 240 – 270 град.