Палітычная сістэма БССР у 1940-1950 гг

БССР заўсёды брала  ўдзел у розных міжнародных (міжурадавых) канферэнцыях, што спецыяльна склікаліся для кадыфікацыі асобных галін  і інстытутаў міжнароднага права.

У 1954 г. прадстаўнікі БССР удзельнічалі ў рабоце Гаагскай канферэнцыі па абароне культурных каштоўнасцей у  выпадку ўзброенага канфлікту.

Беларуская ССР сумесна  з СССР і УССР удзельнічалі ў працы  Дыпламатычнай канферэнцыі па абароне  ахвяр вайны, якая праходзіла ў Жэневе з 21 красавіка па 12 жніўня 1949 г. Канферэнцыя  была створана для перагляду Жэнеўскай  канвенцыі ад 27 ліпеня 1929 г. аб паляпшэнні долі параненых і хворых у дзеючых  арміях, Х Гааргскай канвенцыі  ад 18 кастрычніка 1907 г. аб прымяненні да марской вайны пачаткаў Жэнеўскай  канвенцыі 1906 г. і Жэнеўскай канвенцыі  ад 27 ліпеня 1929 г. аб стаўленні да ваеннапалонных. [ 1, с. 130-131]

Прытрымліваючыся ва ўсіх пытаннях “узгодненай лініі сацыялізму”, Беларуская ССР разам з СССР і  УССР дабіліся прыняцця шэрагу актаў  у абарону інтарэсаў працоўных  у капіталістычных і тых краінах, што сталі на шлях развіцця, а  таксама цэлага шэрага дакументаў па раззбраенню.

Улічваючы ўсё вышэйсказанае, можна з упэўненасцю сказаць, што БССР атрымала рэальную магчымасць ажыццяўляць знешнепалітычную дзейнасць  толькі пасля прыняцця Закона ад 1 лютага 1944 г., хоць права выступаць на міжнароднай арэне яна мела яшчэ ў адпаведнасці з Маніфестам ад 1 студзеня 1919 г. і Канстытуцыяй 1919 г., гэта значыць з дня свайго утварэння.

Аднак трэба адзначыць, што  рэспубліка не была самастойнай у  міжнародных зносінах і ўдзельнічала ў развіцці эканамічнага, культурнага  і навуковага супрацоўніцтва з іншымі дзяржавамі толькі фармальна. Нягледзячы на юрыдычны статус суб’екта міжнароднага права, БССР заўсёды дзейнічала ў  рамках адзінай палітыка-ідэялагічнай лініі СССР, намечанай ЦК КПСС. 
ЗАКЛЮЧЭННЕ

У ходзе працы над даследаваннем  палітычнай сістэмы ў 1940-1950 гг. былі:

1. Вызначаны парадак фарміравання і дзейнасці вышэйшых органаў дзяржаўнай улады і кіраваня;
2. Вызначаны парадак фарміравання і дзейнасці мясцовых органаў улады і кіравання;
3. Прасочана за дзейнасцю БССР на міжнароднай арэне.

На Беларусі, як і па ўсёй краіне, поўнасцю захавалася старая палітычная сістэма, у якой адміністрацыйныя функцыі  ажыццяўляла Камуністычная партыя. Нягледзчы на тое, што адразу пасля  вайны адбылася справаздачна-выбарная кампанія і змянілася партыйнае  кіраўніцтва, метады яе работы засталіся  нязменнымі. На кіруючыя пасады прызначаліся асобы, якія раней да Беларусі ніякага  дачынення не мелі. У 1953 г. толькі 62,2 % кіраўнікоў рэспубліканскай партыйнай  арганізацыі складалі прадстаўнікі карэннай нацыянальнасці. Першымі сакратарамі  ЦК Кампартыі Беларусі ў 1945-1956 гг. з’яўляліся П. Панамарэнка, М. Гусараў, М. Патолічаў, якіх сюды накіравалі з Масквы. У такіх умовах узмацнялася жорсткая партыйная цэнтралізацыя, што ўплывала на грамадска-палітычнае жыццё рэспублікі.

Саветы як органы дзяржаўнай улады павінны былі займацца аднаўленнем  народнай гаспадаркі і паляпшэннем  умоў жыцця. Аднак яны поўнасцю знаходзіліся пад кантролем партыйнага апарату  і рэальнай уладай не валодалі. Вярхоўны Савет БССР дзейнічаў намінальна. Усе заканадаўчыя акты і ўказы, перш чым прымаліся, праходзілі экспертызу ў ЦК КП(б)Б. Парадак работы сесій, пытанні, якія выносіліся на абмеркаванне, працэдура і ход выбараў, кандыдатуры будучых дэпутатаў таксама ўзгадняліся. На адбыўшыхся ў першыя пасляваенныя гады выбарах у Вярхоўны Савет СССР (1946), у Вярхоўны Савет БССР (1947) і мясцовыя Саветы (1948) амаль поўнасцю змяніўся дэпутацкі корпус. Аднак нават Старшыні Прэзідыўма Вярхоўнага Савета БССР М. Наталевіч (1947-1948) і В. Казлоў (1948-1968) першымі асобамі ў рэспубліцы не з’яўляліся, хоць і займалі пэўнае месца на партыйна-іерархічнай лесвіцы.

Але, я лічу, што такі жорсткі  кантроль над палітыкай нашай  краіны, асабліва пасля вайны, быў  патрэбны. Бо разруха ў краіне, недахоп  палітычных дзеячаў, якія сталі ахвярамі вайны – усё гэта магло прывесці да заняпаду дзяржаўнасці, але з  дапамогай таталітарнага кантролю палітычная сістэма стала хутка  аднаўляцца і развівацца.

Пасля смерці Сталіна былі зроблены некаторыя намаганні па ўдасканаленню палітычнай сістэмы. Ужо ў 1953-1956 гг. было пачата правядзенне лініі на пашырэнне правоў саюзных рэспублік у дзяржаўным, эканамічным і культурным будаўніцтве.

Пашырылася і дзейнасць  рэспублікі на міжнароднай арэне, што  паспрыяла умацаванню добрых адносінаў краіны з іншымі дзяржавамі і ў на час.

Такім чынам, можна зрабіць  вынік, што палітычная сістэма БССР у 1940-1950 гг., не гледзячы на ўсе цяжкасці, якія сустрэліся пад час і пасля  вайны, з цягам часу аднавілася і  пачала хуткімі тэмпамі развівацца, як унутры дзяржавы, так і на міжнароднай  арэне.

СПІС ВЫКАРЫСТАНЫХ  КРЫНІЦ

1. Бровка, Ю. П. Международная правосубъектность БССР / Ю. П. Бровка. – Минск: Наука и техника, 1967. – 162 с.
2. Викитека [Электронный ресурс]/ Указ Президиума ВС БССР от 8.05. 1956 г. “Об утверждении Положения о Государственном флаге Белорусской ССР” – Режим доступа: http://ru.wikisource.org/wiki/Указ_Президиума_ВС_БССР_от_8.05.1956_Об_утверждении_Положения_о_Государственном_флаге_Белорусской_ССР - Дата доступа: 06.04.2011.
3. Вішнеўскі, А. Ф. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі: вучэб. дап. / А. Ф. Вішнеўскі. – Мінск: Акад. МУС Рэсп. Беларусь, 2003. – с. 319.
4. Вішнеўскі, А. Ф. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі: вучэбн. дап. / А. Ф. Вішнеўскі, І. У. Вішнеўская. – Мінск: Тетра-Системс, 2005. – 192 с.
5. Гісторыя Беларусі: Вучэб. дапам. У 2 ч. Ч. 2. ХІХ –  стагоддзі: курс лекцый / П. І. Брыгадзін [і інш.]; пад агульн. рэд. П. І. Брыгадзіна. – Мінск РІВШ БДУ, 2002. – 656 с.
6. Гісторыя Беларусі: Вучэб. дапам. У 2 ч. Ч.2. Люты 1917 г./ Я. К. Новік [і інш.]; пад агульн. рэд. Я.К. Новіка. - 2-е выд. Мінск: Універсітэцкае, 2000 - 464 с.
7. Главное управление юстиции Гомельского областного исполнительного комитета [Электронный ресурс] / - 2011. – Режим доступа: http://www.gomeljust.by/dokument_ot_26_marta_1946_goda.html. - Дата доступа: 09.04.2011.
8. Дапаможнік па гісторыі Беларусі для паступаючых у Вышэйшэя навучальныя ўстановы / А. І. Абецэдарская [і інш.]; пад агульн. рэд. А. І. Абецэдарскай. – Мінск: НКФ “Экоперспектыва”, 1996. – 311 с.
9. Доўнар, Т. І. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі / Т. І. Доўнар. – 3-е выданне. – Мінск: Амалфея, 2009. – 400 с.
10. История Беларуси в документах и материалах / Авт.-сост. И. Н. Кузнецов, В. Г. Мазец – Минск: Амалфея, 2000. – 672 с.
11. История Беларуси: полный курс: пособие для старшеклассников и поступающих в вузы / В. П. Емельянчик [ и др.]; под общ. ред. В. П. Емельянчик. – Минск: Юнипресс, 2006. – 414 с.
12. Касцюк, М. П. Бальшавіцкая сістэма ўлады на Беларусі / М. П. Касцюк. - Мінск: ВП "Экаперспектыва", 2000. - 307 с.
13. Круталевіч, В. А. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі (1917-1945 гг.). / В. А. Круталевіч, І. А. Юхо. - 2-е выд. Мінск: Беларуская навука, 2000. – 238 с.
14. Кузнецов, И. И. История государства и права Беларуси: Пособие для студентов высш. учеб. заведений / И. Н. Кузнецов, В. А. Шелкопляс. – Минск: Тесей, 2004. – 320 с.
15. Кузнецов, И.Н. учебное пособие «История государства и права славянских народов» / Кузнецов И. Н. – Минск: «Новое знание», 2007 г. – 587 с.
16. Национальный Интернет-портал Республики Беларусь [ Электронный ресурс] / Нац. Центр правовой информ. Республики Беларусь. – Минск, 2005. – Режим доступа: http://www.pravo.by/lawhistory/konst_1937.htm.  -Дата доступа 06.04.2001.
17. Савочкин, П. З. Хрестоматия по истории БССР 1917-1971: [Для ист. фак. вузов] / П. З. Савочкин. – Минск: Изд-во БГУ, 1972. – 430 с.
18. Сільчанка, М. У. Гісторыя мясцовага самакіравання на Беларусі: Тэксты лекцый / М. У. Сільчанка, Н. В. Місарэвіч. – Гродна: ГрДУ, 2000. – 54 с.
19. Управление внутренних дел Минского облисполкома [Электронный ресурс] / - 2011. – Режим доступа: http://www.uvd-mo.gov.by/services/ - Дата доступа: 06.04.2011.
20. Юхо, Я. А. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі: Дапаможнік: У 2 частках. Ч. 2. / Я. А. Юхо. – Мінск: РІВШ БДУ, 2003. – 275 с.