Психотропты заттарға жалпы сипаттама

Кіріспе бөлім. Психотропты заттарға жалпы сипаттама

            

Психотропты заттар деп (грек тілінен psyche жан және tropos - бағыт) – орталық жүйке жүйесіне стимуляторлық және депрессивті әсер ететін  табиғи немесе синтетикалық заттарды айтамыз. Инкапаситанттар деп АҚШ-та және бірқатар басқа елдерде тірі күшті қатардан шығаратын уландырғыш заттарды және уларды айтады. Оларға, көбінесе, дені сау адамда психикалық аномалия немесе алдында тұрған тапсырманы физикалық орындай алмау тудыратын, синтетикалық немесе табиғи қосылыстардан тұратын психотропты заттарды жатқызады.

         Психотропты заттар ҚР-ның 1998 жылғы 10 шiлдедегi заңында да қарастырылған. Ол заң – «Есiрткi, психотроптық заттар, прекурсорлар және олардың заңсыз айналымы мен терiс пайдаланылуына қарсы iс-қимыл шаралары туралы Қазақстан Республикасының Заңы» деп аталады.

Осы Заң есiрткi, психотроптық заттар мен прекурсорлар айналымы саласындағы  мемлекеттiк саясаттың құқықтық негiздерiн реттейдi және наркологиялық  жәрдем көрсету мен азаматтардың денсаулығын, қоғамдық және мемлекет қауiпсiздiгiн қорғау мақсатында олардың заңсыз айналымына қарсы iс-қимыл шараларын белгiлейдi. Осы заңда:

   есiрткiлер - есiрткi немесе психотроптық заттар ретiнде жiктелген, оларды терiс пайдаланғанда туындауы мүмкiн зардаптарына байланысты халықтың денсаулығы үшiн ықтимал қаупi бар, Қазақстан Республикасында бақылау жасалуға жататын Есiрткi, психотроптық заттар мен прекурсорлардың тiзiмiне енгiзiлген өсiмдiктер, заттар немесе препараттар;

    есiрткi заттар - Қазақстан Республикасының заңнамасына, 1961 жылғы Есiрткi заттар туралы бiрыңғай конвенцияға түзетулер жөнiндегi 1972 жылғы Хаттамаға сәйкес енгiзiлген түзетулерiмен қоса 1961 жылғы Есiрткi заттар туралы бiрыңғай конвенцияға сәйкес бақылау жасалуға жататын Есiрткi, психотроптық заттар мен прекурсорлар тiзiмiне енгiзiлген шығу тегі синтетикалық немесе табиғи заттар; 
    есiрткi және психотроптық зат тектестер - құрылымы мен қасиеттерi жағынан I, II, III кестелерге енгiзiлген заттарға ұқсас, елiртетiн, күйзелтетiн немесе жалған елес күйiне түсiретiн химиялық құрылымы мен қасиеттерi бар, оларды терiс пайдаланған кезде халықтың денсаулығы үшiн қауiптi және осы Заңмен және БҰҰ-ның халықаралық Конвенцияларымен есiрткi немесе психотроптық заттар ретiнде бекiтiлмеген шығу тегi синтетикалық немесе табиғи заттар; 
    психотроптық заттар - Қазақстан Республикасының заңнамасына, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына, соның iшiнде 1971 жылғы Психотроптық заттар туралы конвенцияға сәйкес бақылау жасалуға жататын Есiрткi, психотроптық заттар мен прекурсорлар тiзiмiне енгiзiлген, шығу тегi синтетикалық немесе табиғи заттар деп жалпы сипаттама беріліп кеткен.

 

 

Негізгі бөлім. Бақылауға жататын есiрткi, психотроптық 
             заттар мен прекурсорларды жiктеу

 

Есiрткi, психотроптық заттар мен прекурсорлар Қазақстан Республикасында бақылауға жататын Есiрткi, психотроптық заттар мен прекурсорлардың тiзiмiне енгiзiледi.  
      Қазақстан Республикасында бақылауға жататын Есiрткi, психотроптық заттар мен прекурсорлардың тiзiмi ұсынылып отырған төрт кестеден және тізімнен тұрады. 

I Кестеге осы Заңның 18, 19, 20-баптарында көзделген жағдайларды  қоспағанда, Қазақстан Республикасының  заңдарына және БҰҰ-ның 1961, 1971 жылдардағы халықаралық Конвенцияларына  сәйкес Қазақстан Республикасында айналымына тыйым салынған есiрткi және психотроптық заттар енгiзiледi.

МЕДИЦИНАЛЫҚ МАҚСАТТА ПАЙДАЛАНУҒА  ТЫЙЫМ САЛЫНҒАН ЕСIРТКI 
        ҚҰРАЛДАРЫ МЕН ПСИХОТРОПТЫҚ ЗАТТАРДЫҢ ТIЗIМI                     

 А. ЕСIРТКI ЗАТТАР

 

1. АЛЛИЛПРОДИН 
2. АЛЬФАМЕПРОДИН 
3. АЛЬФАМЕТАДОЛ 
4. АЛЬФА-МЕТИЛФЕНТАНИЛ 
5. АЛЬФА-МЕТИЛТИОФЕНТАНИЛ 
6. АЛЬФАПРОДИН 
7. АНИЛЭРИДИН 
8. АЦЕТИЛ-АЛЬФА-МЕТИЛФЕНТАНИЛ 
9. АЦЕТИЛДЕНДIРIЛГЕН АПИЫН

       апиынды ацетилдендiру жолымен алынатын, құрамында есiрткiлік 
белсендi алкалоидтар, оның iшiнде морфин, кодеин, тебаин бар өнiм 
және оларды ацетилдендiру өнiмдерi - әртүрлi арақатынастардағы 
ацетилкодеин, моноацетилморфин, диацетилморфин;

 

10. АЦЕТОРФИН 
11. БЕНЗЕТИДИН 
12. БЕЗИТРАМИД 
13. БЕТА-ГИДРОКСИ-3-МЕТИЛФЕНТАНИЛ 
14. БЕТА-ГИДРОКСИ ФЕНТАНИЛ 
15. БЕТАМЕПРОДИН 
16. БЕТАМЕТАДОЛ 
17. БЕТАПРОДИН 
18. БЕТАЦЕТИЛМЕТАДОЛ 
19. ГАШИШ, АНАША

      Каннабис өсiмдiгi тозаңының арнайы дайындалған қоспасы немесе 
қоспаға ұнтақ іспетті ме, таблетка ма, түйiршiкте, нығыздалған 
плитка ма, паста ма және басқадай ма қандай нысан берiлгенiне 
қарамастан әртүрлi толықтырушылары бар каннабис өсiмдiгiнiң басым 
өңдеу (ұнтақтау, жаншу және т.б.) жолымен дайындалған қоспа;

 

20. ГЕРОИН 
21. алып тасталды 
22. ГИДРОКСИПЕТИДИН 
23. ДЕЗОМОРФИН 
24. ДИАМПРОМИД 
25. ДИФЕНОКСИН 
26. ДИЭТИЛТИАМБУТЕН 
27. ДИМЕНОКСАДОЛ 
28. ДИМЕПГЕПТАНОЛ 
29. ДИМЕТИЛТИАМБУТЕН 
30. ДИОКСАФЕТИЛ БУТИРАТ 
31. ДИПИПАНОН 
32. ДРОТЕБАНОЛ 
33. ИЗОМЕТАДОН

34. МАРИХУАНА (КАННАБИС) (CANNABIS) - Саnnabis тектес өсiмдiктiң уақталған немесе уақталмаған жоғары бөлiктерi - кептiрiлген немесе кептiрілмеген түрдегi жапырақтары мен гүлшоғырлары;

35. КЕТОБЕМИДОН 
36. КЛОНИТАЗЕН 
37. КОДОКСИМ 
38. КОКАИН 
     кокаин гидрохлоридінен басқа бензоилэекгониннің метил эфирі,

39. КОКА ЖАПЫРАҒЫ 
     "Кока жапырағы" барлық эгонин, кокаин және кез келген басқа да 
экгонин алколоидтары алынған жапырақтарды қоспағанда кокаин бұтағын 
бiлдiредi.

40. КӨКНӘР САБАҒЫ (POPPY STRAW) 
      Тұқымдары мен тамырларын қоспағанда, құрамында есiрткiлiк 
белсендi алкалоидтар (морфин, кодеин, тебаин) бар кез келген 
тәсілмен жиналған ұйықтататын көкнәр түрiндегi өсiмдiктердiң кез 
келген түрi мен сортындағы өсімдiктiң барлық бөлiгi;

41. МЕТАДОННЫҢ АРАЛЫҚ  ӨНIМI 
42. 3-МЕТИЛФЕНТАНИЛ 
42. 3-МЕТИЛТИОФЕНТАНИЛ 
44. 0-3-МОНОАЦЕТИЛМОРФИН 
      (3-Моnоасеtуlмоrрhinе, 3-0-Асеtуlмоrрhinе) - ацетилдендiрiлген апиынды құрайтын негізгiнiң бiрi ретiнде жиi 
кездесетiн морфиндi толық ацетилдендірмеу өнiмi;

45. 0-6-МОНОАЦЕТИЛМОРФИН 
      (6-Моnоасеtуlмоrрhinе, 6-0-Асеtуlмоrрhinе) - ацетилдендiрiлген апиынды құрайтын негізгінiң бiрi ретiнде жиi 
кездесетiн морфиндi толық ацетилдендiрмеу өнiмi;

46. МОРАМИДА, АРАЛЫҚ ӨНIМ 
47. МОРФИН МЕТОБРОМИД 
      Морфиннiң басқа да метилаттары

 

48. МОРФИН-N-ОКСИД 
49. МППП 
50. НОРАЦИМЕТАДОЛ 
51. НОРКОДЕИН 
52. НОРМЕТАДОН

53. НОРМОРФИН 
     Диметилморфин

54. НОРПИПАНОН 
55. АПИЫН (ҰЙЫҚТАТАТЫН КӨКНӘР) 
      Papaver somniferum L түрiнiң өсiмдiгi

 

56. ПАРА-ФЛУОРОФЕНТАНИЛ 
57. ПЕПАП 
58. ПЕТИДИН 
59. ПЕТИДИННIҢ А, В, С АРАЛЫҚ ӨНIМI 
60. ПИМИНОДИН 
61. ПРОГЕПТАЗИН 
62. ПРОПЕРИДИН

63. КАННАБИС (СОРА) ӨСIМДIГI - құрамында тетрагидроканнабинол бар (егер олар өсiмдiктiң өзiмен немесе өсiмдiктiң басқа бөлiктерiмен бiрге болмаса, тұқымы мен тамырын қоспағанда) Саnnabis тектес кез келген өсiмдiк;

64. КАННАБИС ШАЙЫРЫ 
      Каннабис шайыры - каннабис өсiмдiгiнен бөлiнiп алынған 
тазартылған немесе тазартылмаған шайыры бiлдiредi.

 

65. ТИОФЕНТАНИЛ 
66. ФЕНАДОКСОН 
67. ФЕНАМПРОМИД 
68. ФЕНОМОРФАН

69. ФЕНОПЕРИДИН 
     этил эфирі 1-(3-гидрокси-3-фенилпропил)-4-фенилпиперидин 
4-4-карбон қышқылы

70. ЭКГОНИН 
     Экгонин мен оның күрделi эфирлерi және экгонин мен кокаинге 
айналуы мүмкiн болатын оның туындылары

71. КАННАБИС СЫҒЫНДЫСЫ  (ГАШИШ МАЙЫ) 
      Каннабис, каннабистi сығу жолымен алынған органикалық 
ерiткiшпен немесе өсiмдiк майымен және т.б. араластырылған 
каннабистiң қоспасы

72. ЭТИЛМЕТИЛТИАМБУТЕН 
73. ЭТОНИТАЗЕН 
74. ЭТОРФИН 
     осы Кестеде аталған есірткі заттардың күрделі және жай 
эфирлері, олар мұндай күрделі және жай эфирлер болуы мүмкін барлық 
жағдайларда; 
     осы Кестеде аталған есірткі заттардың изомерлері, мұндай 
изомерлер болуы мүмкін жағдайларда (егер осындайлар белгілі бір 
түрде алып тасталмаса); 
     осы Кестеде аталған барлық есірткі заттардың күрделі 
эфирлердің, жай эфирлердің және изомерлердің тұздарын қоса 
алғандағы тұздары, жоғарыда көзделгендей, мұндай тұздар болуы 
мүмкін барлық жағдайларда.                    

 В. ПСИХОТРОПТЫҚ ЗАТТАР

 

1. АМИНОРЕКС 
2. БРОЛАМФЕТАМИН - ДОБ 
3. ДМА 
4. ДМГП 
5. ДМТ 
6. ДОЭТ 
7. ДЭТ 
8. КАТИНОН 
9. (+)-ЛИЗЕРГИД, ЛСД, ЛСД 25 
10. МДМА 
11. 4-МТА 
12. МЕКЛОКВАЛОН 
13. ММДА 
14. N-ГИДРОКСИ МДА 
15. N-ЭТИЛ МДА 
16. МЕСКАЛИН 
17. МЕТАКВАЛОН 
18. МЕТАМФЕТАМИН (ПЕРВИТИН) 
19. МЕТАМФЕТАМИН РАЦЕМАТ 
20. 4-МЕТИЛАМИНОРЕКС 
21. МЕТКАТИНОН (ЭФЕДРОН) 
22. ПАРАГЕКСИЛ 
23. ПМА

24. САҢЫРАУҚҰЛАҚТАРДЫҢ КЕЗ-КЕЛГЕН  ТҮРIНIҢ ТҮЙНЕГІ (КЕЗ КЕЛГЕН  БӨЛIГI) 
      мысалы, психотроптық заттары бар COPRINUS MICACES 
(кептiрiлген де, кептiрiлмеген уақталған), сондай-ақ бұл 
саңырауқұлақтарды қайта өңдеу өнiмдерi, оның iшiнде психотроптық 
заттары бар қолдан дайындалған препараттар (псилобицин, псилоцин 
және басқалары)

25. ПСИЛОЦИБИН 
26. ПСИЛОЦИН, ПСИЛОТСИН 
27. РОЛИЦИКЛИДИН (ФЦП) 
28. СТП, ДОМ 
29. ТЕНАМФЕТАМИН, МДА 
30. ТЕНОЦИКЛИДИН, ТЦП 
31. ТЕТРАГИДРОКАННАБИНОЛ, оның барлық изомерлерi мен олардың 
стереохимиялық нұсқалары 
32. TMA (TMA) 
33. ФЕНЦИКЛИДИН, ПЦП 
34. ЭТИЦИКЛИДИН, ФЦГ 
35. ЭТРИПТАМИН 
36. БДБ 
37. МБДБ 
      Осы Кестеде аталған заттардың тұздары, мұндай тұздар болуы 
мүмкін барлық жағдайларда.

II Кестеге Қазақстан  Республикасының заңдарына және  БҰҰ-ның 1961, 1971 жылдардағы халықаралық  Конвенцияларына сәйкес айналымы  шектеулi және қатаң бақылауда  тұрған есiрткi және психотроптық заттар енгiзiледi. 

МЕДИЦИНАЛЫҚ МАҚСАТТА ПАЙДАЛАНЫЛАТЫН ЖӘНЕ ҚАТАҢ БАҚЫЛАУДАҒЫ 
          ЕСIРТКI ЖӘНЕ ПСИХОТРОПТЫҚ ЗАТТАРДЫҢ ТIЗIМI                      

 А. ЕСІРТКІ ЗАТТАР

 

1. АЛЬФАЦЕТИЛМЕТАДОЛ 
2. АЛЬФЕНТАНИЛ 
3. АЦЕТИЛДИГИДРОКОДЕИН 
4. АЦЕТИЛМЕТАДОЛ 
5. БЕНЗИЛМОРФИН 
6. ГИДРОКОДОН 
7. ГИДРОМОРФИНОЛ 
8. ГИДРОМОРФОН 
9. ДЕКСТРОМОРАМИД 
10. ДЕКСТРОПРОПОКСИФЕН 
11. ДИГИДРОКОДЕИН 
12. ДИГИДРОМОРФИН 
13. ДИФЕНОКСИЛАТ 
14. КОДЕИН 
15. алып тасталды 
16. КОКАИН ГИДРОХЛОРИДІ 
17. ЛЕВОМЕТОРФАН 
18. ЛЕВОМОРАМИД 
19. ЛЕВОРФАНОЛ 
20. ЛЕВОФЕНАЦИЛМОРФАН 
21. МЕТАДОН 
22. МЕТАЗОЦИН 
23. МЕТИЛДЕЗОРФИН 
24. МЕТИЛДИГИДРОМОРФИН 
25. МЕТОПОН 
26. МИРОФИН 
27. МОРФЕРИДИН 
28. МОРФИН 
29. алып тасталды 
30. МОРФИН ГИДРОХЛОРИДІ 
31. НИКОДИКОДИН 
32. НИКОКОДИН 
33. НИКОМОРФИН 
34. НОРЛЕВОРФАНОЛ 
35. ОКСИКОДОН 
36. ОКСИМОРФОН 
37. ОМНОПОН 
38. АПИЫН

     көкнәр өсiмдiгiнiң есiрткiлiк белсендi алколоидтары бар 
қоюланған сөлi

 

39. ПИРИТРАМИД (ДИПИДОЛОР) 
40. ПРОМЕДОЛ 
41. ПРОПИРАМ 
42. ПРОСИДОЛ 
43. РАЦЕМЕТОРФАН (ДЕКСТРАМЕТОРФАН, ДИМОРФАН) 
44. РАЦЕМОРАМИД 
45. РАЦЕМОРФАН 
46. СУФЕНТАНИЛ 
47. ТЕБАИН 
      (апиын алкалоиды)

48. ТЕБАКОН 
49. ТИЛИДИН 
50. ТРИМЕПЕРИДИН 
51. ФЕНАЗОЦИН 
52. ФЕНТАНИЛ 
53. ФОЛЬКОДИН 
54. ФУРЕТИДИН 
55. ЭКСТРАКЦИЯЛЫҚ АПИЫН

       Құрамында апиынды алкалоидтар, оның iшiнде есiрткiсi күшті 
морфин, кодеин, тебаин бар ұйықтататын көкнәр түрiндегi апиын 
шикiзатынан немесе сабағынан әртүрлi ерiткiштермен ажыратып алу 
жолымен алынатын өнiм.

56. ЭТИЛМОРФИН 
57. ЭТОКСЕРИДИН 
      және осы Кестеде аталған есірткі заттардың стереоизомерлері, 
осы нақты химиялық таңбалаудың шеңберінде мұндай изомерлердің болуы 
мүмкін жағдайларда (егер осындайлар белгілі бір түрде алып 
тасталмаса); 
      изомерлердің тұздарын қоса алғандағы осы Кестеде аталған 
барлық есірткі құралдарының тұздары, жоғарыда көзделгендей, мұндай 
тұздар болуы мүмкін барлық жағдайларда.                    

 В. ПСИХОТРОПТЫҚ ЗАТТАР

 

1. АМФЕТАМИН 
2. БУПРЕНОРФИН (НОРФИН) 
3. ГЛЮТЕТИМИД (НОКСИРОН) 
4. ДЕКСАМФЕТАМИН 
5. ЛЕВАМФЕТАМИН 
6. ЛЕВОМЕТАМФЕТАМИН 
7. МЕТИЛФЕНИДАТ 
8. ПЕМОЛИН 
9. ПЕНТОБАРБИТАЛ  
10. СЕКОБАРБИТАЛ 
11. 2С-В 
12. ФЕНЕТИЛЛИН 
13. ФЕНМЕТРАЗИН 
14. ЦИПЕПРОЛ 
15. ЭТИЛАМФЕТАМИН

        осы Кестеде аталған заттардың тұздары, мұндай тұздар болуы 
мүмкін барлық жағдайларда.     

III Кестеге Қазақстан  Республикасының заңдарына және  БҰҰ-ның 1961, 1971 жылдардағы халықаралық Конвенцияларына сәйкес айналымы бақылауды тұрған есiрткi және психотроптық заттар енгiзiледi.  
     МЕДИЦИНАЛЫҚ МАҚСАТТА ПАЙДАЛАНЫЛАТЫН ЖӘНЕ БАҚЫЛАУДАҒЫ 
          ЕСIРТКI ЖӘНЕ ПСИХОТРОПТЫҚ ЗАТТАРДЫҢ ТIЗIМI                    

 А. ЕСІРТКІ ЗАТТАР     

1. Олардың бiр немесе  бiрнеше ингредиенттермен қосылуы  және 
бөлiнбеген препараттарда 2,5 проценттен аспайтын қоспа кезiнде бiр 
дозасында 100 мг астам есiрткi құралдарын қамтуы жағдайларында 
      ацетилдигидрокодеиннiң, 
      кодеиннiң, 
      дигидрокодеиннiң, 
      никокодиннiң, 
      никодикодиннiң және 
      фолькодиннiң, 
      этилморфиннiң препараттары. 
      2. Бiр дозасында 100 мг астам пропирамы бар және кемiнде 
метилцеллюлозаның осындай мөлшерiмен қосылған пропирам препараты. 
      3. Бiр дозасында 135 мг астам декстропропоксивенi бар және 
ажыратылмаған препараттарда ең көбі 2,5 процент концентрацияланған 
жағдайдағы, ауыз арқылы пайдалануға арналған декстропропоксивен 
препараттары, мұндай препараттарда 1971 жылғы Психотроптық заттар 
туралы конвенцияға сәйкес бақылаудағы қандай да болсын заттар 
болмаған жағдайда.  
      4. Сусыз морфин-негiзге қайта есептегенде 0,2 проценттен 
аспайтын морфинi бар және есiрткi құралы оңай жүзеге асырылатын 
тәсiлдердiң көмегiмен немесе халық денсаулығына қауiп төндiруi 
мүмкін мөлшерде аталған препараттан алынбайтын бiр немесе бiрнеше 
ингридиенттермен қосылған апиын немесе морфин препараттары.  
      5. Бiр дозасында 0,5 мг аспайтын дифеноксилаты және мөлшерi 
дифеноксиннiң дозасының 5 процентiнен кем емес мөлшерге бара-бар 
атропин сульфаты бар дифеноксилат препараты. 
      6. Дифеноксилаттың дозасының 1 процентiнен кем емес мөлшерге 
бара-бар атропин сульфаттың негiзi мен мөлшерiне қайта 
есептегендегi бір дозаға 2,5 мг дифеноксилатты бар дифеноксилат 
препараты. 
      7. Осы Кестеде көрсетiлген формулалардың қандай да болсын 
бiреуiмен жасалған препараттар мен мұндай препараттардың есiрткi 
заттар жоқ кез келген затпен қоспасы.