Версаль бітім шарты

Литва. Компьен келiсiмiнен  кейiн Литваға Қызыл әскер енiп, Кеңес өкiметi жарияланды, Литва мен  Белоруссия бiр Кеңестiк республикаға бiрiктiрiлдi. Кеңестiк Ресеймен федеративтiк  одақ құру жөнiнде келiссөздер басталды. Жоспар жүзеге аспады. Вилен өлкесiн поляк әскерлерi басып алды, ал Литваның қалған жерiндегi Қызыл әскердi ерiктi отрядтар ығыстырды. 1919 жылы сәуiрде литва Тарибасы уақытша конституция қабылдап, А.Сметона президент болып сайланды. Кеңестердiң барлық декретерi жойылды. Алайда, Сметона өкiметi алғашқыда дәрменсiз болатын. Елдiң бiраз территориясын поляк әскерлерi оккупациялады, Литваның солтұстiгi немiс отрядтарының қолында болды, Кеңестiк Ресеймен қатынас реттелмедi, Антанта мемлекеттерi Германияның жақтастары деп есептеп жаңа өкiметке сенiмсiздiкпен қарады. Жаңадан құрылған Литва әскерi территорияны немiс отрядтарынан тазартуға жұмсалды, антиполяктық мүдделер негiзiнде Кеңестiк Ресеймен қатынасты реттей алды. Литва мен Кеңестiк Ресей арасында келiсiмге қол қойылды, Бұл бойынша Вилен өлкесi литовтық деп танылды.

Түркия Республикасы. Закавказьедегi тәуелсiз мемлекеттер құрудағы сәтсiздiктiң басты себебi РСФСР-дың Тұркиямен келiсiмiнiң нәтижесi болып табылады. Антанта елдерi Осман империясы тағдырын қиындатты. Осман империясының Таяу Шығыстағы барлық иелiгi Англия мен Францияға берiлдi. Тұрiктер тұратын Кiшi Азия түбегi территориясын бөлiске тұсiру көзделдi. Оған ағылшын, грек, итальян және француз әскерлерi әкелiндi. Елде генерал Мұстафа Кемаль бастаған ұлт-азаттық үшiн қозғалыс жанданды.

1919 жылы ұлтшылдар  Стамбулда депутаттар палатасына  Ұлттық пактыны қабылдатты, ол  бойынша Европа мен Азиядағы  тұрiк облыстары Антанта жоспарларына  керағар тәуелсiз ұлттық Тұрiк  мемлекетiн құратын болды. Оған жауап ретiнде ағылшындар Стамбулды басып алып, депутаттар палатасын қуды. Осы жағдайда Кемаль Кiшi Азия түкпiрiнде оккупацияланбаған территориядағы Анкарада депутаттарды жиналуға шақырды. Осы депутаттар Тұркияның Ұлы ұлттық жиналысы мәжiлiстi сайлады. Мәжiлiс Кемаль паша бастаған үкiмет құрды. Асығыс тұрде әскер жасақтала бастады. Антантаға қарсы күрес негiзiнде Тұркияның Кеңестiк Ресеймен жақындасуы басталды. 1920 жылдың жазында екеуiнiң арасында дипломатиялық қатынас орнады. РСФСР жаңа Тұрiк мемлекетiн таныған бiрiншi ел болды. 1923 жылы Тұркияда сұлтандық жойылды, ол республикаға айналды.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қорытынды

Париж бітім конференциясы (1919 – 20) – 1-дүниежүзілік соғысты қорытындылауға арналған халықаралық конференция. 1919 жылы 18 қаңтар – 1920 жылы 21 қаңтар аралығында өтті. Оған соғысқа қатынасушы барлық елдердің 1000-нан астам өкілі қатысты. Негізгі мәселелер тек АҚШ, Франция, Ұлыбритания, Италия және Жапония мемлекеттерінің басшылары мен сыртқы істер министрлері қатысуымен қаралды, ал қалған елдердің өкілдері жалпы мәселелерге ғана жіберілді. Коференцияның нәтижесінде Германиямен және оның одақтастарымен жасалған бітімдерге қол қойылды.

Бірінші  дүниежүзілік  соғыстан  кейін  Еуропада  бірқатар  жаңа  мемлекеттер  пайда  болды.  Польша  тәуелсіздік  алды  және  оны  бұрынғы  кезеңдерде  үш  рет  бөліске  салғанда  айырылып  қалған  жерлерінің  біразын  қайтарып  алды.  Габсбургтер  империясының  ыдырауы  нәтижесінде  Чехия  мен  Словакия  тәуелсіздік  алып,  Чехословакия  республикасы  құрылды.  Оңтүстік  славян  жерлері  бірігіп,  1918  жылы  Серб,  хорват,  словен  корольдігін  құрды  (ол  1929  жылдан  бастап  Югославия  деп  аталды).  1917-1920  ж.ж.  Ресей  империясынан  бөлініп  шығып,  Финляндия,  Эстония,  Литва  және  Латвия  тәуелсіз  мемлекеттерге  айналды 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

1. Родригес А.М., Пономарева М.В. Новейшая история стран Европы и Америки. ХХ век. Часть 1, 1900-1945. М., 2001,
2. Степин В.С., Кузнецова Л.Ф. Научная картина мира в культуре техногенной цивилизации. М., 1994.
3. Экономическая история зарубежных стран/ под ред. В.И.Голубовиче.- М., 1996.
4. Федотова В.Г. Модернизация другой Европы.- М., 1997.
5. Хрестоматия по новейшей истории (1917-1960 г.г.) М., 1971.
6. www. history.ru, mail.ru, rambler.ru,