Ерітінділер тақырыбына арналған типтік есептерді шығару әдістемесі

№

Есептің мәтіні

Шешуді орындау алгоритмі

Шешу реті

№1.

Массасы 280 г су мен 40 г глюкозадан тұратын ерітіндідегі глюкозаның массалық үлесін табыңыз.

1.Ерітінді массасын есептеу

2.Глюкозаның массалық үлесін есептеу

1.m(ер.) =

                 m(гл.)                      2.W(гл.)=------*100%= 12,5%

                       m(ер.)                                                                                 

№2

Көлемі 5 литр 8 % ерітінді дайындауға натрий сульфитінің неше грамы қажет?

( = 1,075 г/мл)

1.Дайындалуға тиісті ерітінді  массасын есептеу

2.Тұз массасын есептеу

1. mе= *Vер  = 5000*1,075= 5375 г

2.m(Na2SO3)=

№3

Көлемі 1 литр 25% ерітіндідегі еріген заттың массасы 0,458 г. Ерітіндінің тығыздығы қандай?

1.Ерітіндінің массасын  есептеу

2.Ертіндінің тығыздығын  есептеу

1. m(ер.)=

2.( )=

№4

Массасы 400 г 50% -қ күкірт қышқылы ерітіндісінен буландыру арқылы 100 г суды бөлді. Алынған ерітіндідегі күкірт қышқылының массалық үлесі қандай?

1. Күкірт қышқылының массасын есептеу

2.Буландырудан кейінгі  ерітінді массасын есептеу

3.Буландырудан кейінгі  ерітіндідегі

қышқылдың массалық үлесін есептеу

1.  m (Н2SO4) =

  mер(Н2SO4)* W(Н2SO4)

-- - -----------------------------= 200 г

                                100 

2. mер=(400-100)г=300г

№5

  250С кезіндегі ас тұзының 100г судағы ерігіштігі 36,0 г. Қаныққан ертіндідегі ас тұзының массалық үлесін табыңыз.

1. 250С кезіндегі қаныққын ерітінді массасын есептеу

2.Ас тұзының массалық  үлесін есептеу

1. mер(NacI)= m(H2O)+m(NacI) =(100+36)=136г

2.

№6

Хлорсутектің 9% -қ ерітіндісін алу үшін, оның (қ.ж.) 67,2 литрін неше г суда еріту керек?

1.Тұз қышқылының массасын есептеу

2. 9% -қ ерітіндің массасын есептеу

3.109,5г хлорсутекті еріту  үшін қажет су массасын есептеу

       1. m(HCI)=                             

2.

3. m(H2 O)=mер(HCI )-m (HCI)=

(1216,7-109,5)г=1107,7г    

№7

Калий гидроксид-ң

25%-қ ерітіндісін алу үшін, оның 1 кг 50%-қ ерітіндісіне 20%-қ ерітіндінің қандай массасын алу керек?

1. 20%-қ ерітіндінің массасын есептеу

1.

0,2х+1000*0,5=(1000+х)*0,25

Х=5000г     (5 кг)

№8

Заттың  300г  25%-дық және  400г  40%–дық ерітінділерін араластырғанда алынған ерітіндідегі еріген заттың массалық үлесін анықтаңыз .

1.Алынатын үшінші ерітіндідегі еріген заттың массалық үлесін есептеу

1.        

              Бұдан :

№8

Массасы 400г 20% –дық ерітіндіні салқындатқанда 50г зат тұнбаға түскен. Қалған ерітіндідегі заттың массалық үлесі қандай?

1.Б астапқы ерітіндідегі еріген заттың массасын есептеу

2. Қалған ерітіндідегі заттың массалық үлесін есептеу

1.

2.

№9

Массалық үлесі  5% -қ ерітіндісін алу үшін 100мл 20% –қ күкірт қышқылының ерітіндісіне

( =1,14 ) судың қандай көлемін    қосу керек ?

1.Бастапқы ерітіндінің массасын есептеу

2.Су қосылған-н кейінгі  ерітіндінің массасын есептеу

3.Судың массасын есептеу

4.Судың көлемін есептеу

1.    m1(ер.H2SO4)=100*1,14=114г

2.

                114*0.2=m3*0,05

                                 Бұдан :

                                       m3(ер.)=456г

3.  m(су)=m3(ер.)- m1(ер.H2SO4)=342 г

4.                 

№10

Көлемі  500мл 32 %-қ   азот  қышқылының ерітіндісіне

( )  

1 литр су қосылды. Алынған ерітіндідегі азот  қышқылының массалық үлесі қандай  ? 

1.Бастапқы ерітінді массасын есептеу

2.Ерітіндідегі қышқылдың массалық үлесін есептеу

1.m1 (ер.HNO3  )=500мл .1.20 =600г

2. 1 Литр судың массасы 1000г -ға тең,

 олай болса :

 m1 1= 3 m3

600 =1600 3     

  31600=192

  3(HNO3) = 0.12 (12%)

№11

Натрий хлоридінің көлемі 500 мл 20%- дық ертіндісінен

( =1.152 ) 4.5% -дық  ертіндісін  

( =1.029 алу үшін  оны қандай көлемге дейін сұйылту қажет?

1.Бастапқы  ертінді  массасын  есептеу

2.Алынатын ерітінді массасын  есептеу

3.Сұйылтылған ерітінді көлемін есептеу

1.m1 (ер. NaCl ) =

2.

3.                

  V3ер(NaCI )=

№12

Азот қышқылының   1литр ерітіндісінде

( )  224г қышқыл бар . Осы ерітіндідегі қышқылдың массалық үлесін анықтаңыз .

1.Ерітінді массасын есептеу

2. НNO3 -ң массалық үлесін есептеу

1. mер.(НNO3)=1000*1.12 г/мл=1120г

                     m(НNO3)

  2.W(гл.)=-------------*100%= 20%

                               m(ер.)                                                                                 

№13

Массалық үлесі  26%-қ калий гидроксиді ерітіндісінің тығыздығы 1,24г/мл. Көлемі 5л.калий гидроксиді  ерітіндісінде неше моль КОН бар ?

1.Ерітінді массасын есептеу

2.Ерітіндідегі еріген  заттың массасын есептеу

3. КОН-ң зат мөлшерін

есептеу                    

1.m (ер. КОН)

2.m (KOH )=

3.                    

№14

Магний сульфаттың

5%-қ ерітіндісін дайындау үшін   400г  алынған. Алынған ерітіндінің массасын анықтаңыз .

1. 400г  кристаллогидрат  құрамындағы судың массасын есептеу 

2.Алынған ерітіндінің массасын есептеу

1. 1моль    MgSO4 7H2O  массасы   246г

      246г MgSO4 7H2O   -------- 126г  H2O

      400г МgSO4 7H2O  -----------X    H2O  бар .

                        X=204,9г   су бар

2.  400г кристаллогидрат құрамында  204,9г су және 195,1г  құрғақ тұз бар.Пропорция құру арқылы 195,2г тұз қанша грамм ерітіндіде болатынын есептеп табу:

100г  ерітіндіде ------5г  MgSO4

 X г ерітіндіде   ------195,2г  MgSO4 бар

                 немесе 3,902кг