Ластанған атмосфералық ауаның адамға,өсімдіктер мен жануарлар дүниесіне зиянды әсері

 Қазақстанның экономикасы  мен өнеркәсібінің дамуына республикадағы  мол табиғи байлықтар себеп  болып отыр. Мысалы, Қарағанды көмір  бассейнінде көмірдің қоры 51 млрд  тоннаны құрайды. Қостанай облысындағы  қоры бай темір рудалары және  Теміртау металлургия комбинатының  салынуымен Карағанды көмір бассейншің  маңызы арта түсті.

 Көмір немесе мұнайды  жаққанда олардың құрамындағы  күкірт тотығы екі қосылыс,  күкірттің диоксидін және триоксидін  түзеді. Отынның алғашқы жануы  кезінде күкірттің триоксидіне  бар болғаны 3%тотығады. Қышқыл  жаңбырлар өсімдіктер дүниесін  бүлдіреді, топырақ пен өзендердің  қышқылдығын арттырады. Мысалы  Норвегияда 1980 жылдары қышқыл жаңбырлардан көптеген балықтар қырылып қалған, бұның себебінің көбі Ресейдің “Северо-никель” комбинатының кінәсінен болған.

 Күкірт диоксидінің  1м³ орташа мөлшері 100 мкг болғанда, ал біздің көптеген қалаларымыздың ауадағы SO₂  мөлшері кейде бұдан әлдеқайда жоғары екенін тәжірибелер нәтижесі көрсетіп отыр, сондықтан бұл ауа әсерінен өсімдіктер сарғыш тартып, тыныс алу органдары ауруларының көбейгені байқалған. Көміртек оксиді

Әрбір автокөлік жылына 4 тонна ауа жұтып, 800 кг көміртегі  оксидін, 40 кг азот оксидін және 200 кг-дай  әртүрлі көмірсутектерді атмосфераға  бөледі. Автокөліктерден бөлінетін  газдар - 200-дей заттардың Қоспалары. Мұнда отынның толық және жартылай жанған өнімдері - көмірсутектер болады. Транспорт моторы жай айналымда, жылдамдық алар кезде және кептелісте тұрғанда қоршаған ортаға көмірсутектер  көп бөлінеді. Осындай жағдайда отын толық жанбайды да, лас ауа 10 есе  көп бөлінеді. Қалыпты жағдайда қозғалтқыштан  бөлінетін газдың құрамында С02 - 2,7% болса, жылдамдықты түсірген жағдайда - С02 3,9%-ға, ал жай қозғалған кезде - 6,9% дейін көбейеді. II валентті, IV валентті С02 ауаға қарағанда салмағы ауыр, жердің бетіне жақын жиналады. Сондықтан  тротуарда, бесік- арбада отырған нәресте  С02-ын анасынан көп жұтады. Адам организміне  жағымсыз әсерлердің бірі - көліктерден  бөлінетін газ құрамында көп  кездесетін қорғасын және оның бейорганикалық түрдегі формалары. Ауадағы қорғасын мөлшері көбейген сайын оның мөлшері  адам қанында да көбейе түседі. Нәтижесінде  қанның оттегімен қанығуы нашарлап, ферменттердің белсенділігі төмендейді. Ал бұл өз кезегінде зат алмасу процесінің бұзылуына алып келеді. Сондай-ақ II валентті СО-да қандағы  гемоглобинмен қосылып басқа  мүшелерге оттегінің жеткізілуін  қиындатады.

 

    

    

 

                                    

 

 

 

 

 

 

Қолданылған әдебиеттер

1. Бродский А.К. жалпы экологияның қысқаша курсы. Алматы: Ғлым, 1998.
2. Жумадалиева С., Баешов А., ЖарменовА. Қоршаған орта химиясы. Алматы,1998.
3. Баимбетов Н.С. Правовые основы экологической экспертизы в РК. Алматы: Қазақ университеті, 2001.
4. Сағынбаев Г.К. Экология негіздері. Алматы, 1995.
5. Руководства по оценке воздействия промышленности на окружающую среду и природаохранные критерии при размещении предприятий:Программа ООН по окружающей среде. Новосибирск:ГПГБ СО АН СССР, 1989.

 

 

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қазастан Республикасының  Білім және Ғылым министірлігі

Жәңгір хан атындағы Батыс  Қазақстан аграрлық-техникалық

университеті

 

 

«экология және табиғатты  пайдалану»

                                                                                              кафедрасы

 

 

 

 

Реферат

 

 

Тақырыбы: Ластанған атмосфералық ауаның адамға,өсімдіктер мен жануарлар дүниесіне зиянды әсері.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                   Орындаған:Эк31 топ студенті Жапарова Ш.А

Тексеретін:аға оқытушы Абдулова.А.А

 

 

 

 

 

 

 

Орал 2013