Курс лекций по "Бухгалтерскому учету и аудиту"

Құжаттар файлынан үзінді:

01.01.2007 ж. күтілетін түсім сомасы 170 млн. тг. Келісім – шартқа сәйкес аудиторлық қызмет төлемі осы жыләа 200 мың тг. болуы керек. Өткен жыләы маңыздылық аудиторлық деңгейде 1200 мың тг. көлемінде боләан. Аәымдаәы жылы ол 900 – 1000 мың тг. көлемінде жоспарланәан. Келесі маңыздылық көрсеткіштері анықталәан: табыстан 5 % (есеп айырысуәа 2005 ж. 2 жарты дылдыәының және 2006 ж. 1 жарты жылдыәының мәліметтері алынады); өткізуден табыс 1 жыләа – 2 %; баланс валютасынан (2005 ж.) – 2 %.

 

Баланс 

мың тг.

Баптар	01.01.06 ж.
Ұзақ мерзімді активтер: Негізгі құралдар мен материалдық емес активтер ұзақ мерзімді қаржылық салымдар	64 250 5 330
Барлығы	69 580
Ағымдағы активтер: Тауарлы – материалдық қорлар Дебиторлық қарыздар Есеп айрысу шотындаәы ақша қаражаттары	9 130 35 200 1 650
Барлығы	45 890
Баланс	115 560
Меншікті капитал  Жарәылық капитал Резервтік капитал Есепті кезеңнің бөлінбеген табысы	44 530 20 520 13 040
Барлығы	78 090
ұзақ мерзімді міндеттемелер	4 860
Аәымдаәы міндеттемелер	32 160
Баланс	115 560

 Талап етіледі:

Өткен жыләы есептік кезеңнің есебі  мен аәымдаәы жылдың жарты жылдық есебін пайдалана отырып, жоспарлау кезеңіндегі құрыләан маңыздылық деңгейін тексеру керек.

1. Керекті мәліметтер: 2005 ж. желтоқсан айында «Сәуле» аудиторлық фирмасына «Геошельф» АҚ 2005 ж. жылдық қаржылық есептілігін бекіту үшін қызмет көрсетуге келісім – шарт құруды ұсынды. 2005 ж. 1 – сәуіріне, 1 – шілдесіне және 1 – қазанына қаржылық есептер бар. 

Табыстар мен шыәыстар туралы есеп

Мың теңге.

Көрсеткіштер	01.04.05		01.07.05		01.10.05
Дайын өнімді өткізуден түскен түсім	540 500	689 000		980 000
Өткізілген өнімнің өзіндік құны	271 400	385 000		651 400
Өткізу бойынша шыәыстар	35 000	68 000		82 000
Негізгі қызметтен түскен түсім	234 100	236 000		246 000
Негізгі емес қызметтен түскен түсім	216 000	257 000		444 500
Салық салуәа дейінгі кәдімгі қызметтен  түскен түсім	450 100	493 000		691 100
Табыс салыәы	135 300	147 900		207 330
Салық салынәаннан кейінгі кәдімгі  қызметтен түскен түсім	315 700	345 100		483 770
Таза табыс	315 700	345 100		483 770

Баланс 

мың тг.

Баптар	01.01.06 ж.
ұзақ мерзімді активтер: Негізгі құралдар Материалдық емес активтер	611 000 151 400
Барлығы	762 400
Аәымдаәы активтер: Тауарлы – материалдық қорлар Дебиторлық қарыздар Ақша қаражаттары	93 000 625 000 37 000
Барлығы	755 000
Баланс	1 517 400
Жарәылық капитал Резервтік капитал Есепті кезеңнің бөлінбеген табысы	100 000 633 700 234 200
Барлығы меншікті капитал	967 900
Займдар	197 000
Барлығы  ұзақ мерзімді міндеттеме	197 000
Еңбекақы бойынша қызметкерлермен есеп айырысу Салықтар, алымдар және бюджетке мінедетті төлемдер Жабдықтаушылар мен мердігерлермен есеп айырысу	57 000 115 200 180 300
Барлығы  аәымдаәы міндеттемелер	352 500
Баланс	1 517 400

 

Талап етіледі: 01.10.05 ж. (1,25 – ке түзетумен) маңыздылық деңгейінің шектеуін анықтаңыз. Маңыздылық деңгейі келесі Жағдайлар да болуы мүмкін: салық салуәа дейінгі кәдімгі қызметтен түскен түсім – 5 %; Дайын өнімді (тауар, қызмет, жұмыс) өндіруден түскен түсім – 2 %; баланс валютасы – 2 %; меншікті капитал - 10%; өзіндік құн - 2%.

 

7 тақырып «Аудиторлық тәуекелділік» (400 ХАС) тақырыбына арналған

 

1. Тәжірибе сабақтарында өзін - өзі тексеруге арналған тақырыптар

1. Аудиторлық тәуекелділік түсінігі және оны аудитордың бағалауы.
2. Аудиторлық тәуекелділіктің негізгі компоненттері.
3. Ажыратылмайтын тәуекелділік және оны анықтау факторлары.
4. Еептілікте, шаруашылық операциялардың біртектік тобында, баланс баптарында, бухгалтерлік есеп шоттарында боләан маңызды бұрмалаушылықтардың пайда болу мүмкіндігін бағалау.
5. Бақылау тәуекелділігі.
6. Аудиторлық тәуекелділік пен маңыздылық деңгейінің арасындаәы байланыс.
7. Аудиторлық ұйымдардың жауапкершілігі.
8. Аудиттегі іріктемелі тексеріске статистикалық әдістерді қолдану.
9. Аудитте қолданылатын статистикалық емес әдістердің сипаттамасы.
10. Маңыздылық деңгейі мен аудиторлық тәуекелдлік арасындаәы қатынас.
11. Аудиторлық ұйымдардың жауапкершілігін сақтандыру.
12. Іріктемелі тексеріс аудитінде статистикалық әдістерді пайдалану.
13. Іріктемелі аудитте статистикалық емес әдістердің сипаттамасы.

 

2. Жағдайлар 

 

36. Керекті мәліметтер:
1. Аудиторлық тексеріс нәтижесінде ішкі тәуекелділік төмендеуі мүмкін.
2. Фирма басшылыәының қызметі ішкі тәуекелділікке әсерін тигізеді.
3. Ішкі тәуекелділік фирма қызметінің түрлеріне байланысты өзгереді.
4. Егер ішкі және бақылау тәуекелділігі жоәары болса, онда байқамау тәуекелділігі де жоәары болады.
5. Егер ішкі және бақылау тәуекелділігі төмен болса, онда аудитор талдап тексеру жұмысын төмендетеді.

Талап етіледі:

Берілген пайымдаулар дұрыс  па, анықтаңыз?

 

37. Керекті мәліметтер:

«Баланс» аудиторлық фирмасының аудиторы «Батыр» АҚ қаржылық есептілігіне аудит  жүргізуге дайындық үстінде АҚ кәдімгі қызметінен тыс шаруашылық операцияларды анықтады және қаржылық есептілікке берілген алдаәы аудиторлық тексеріс нәтижесінің қорытындысы жоқ.

Талап етіледі:

38. Есептіліктің бұрмалаушылыәын анықтау қажет: жоәары, орташа және төмен.
39. Қаржылық есептіліктің аудитінде кезінде тәуекелділік түрін анықтаңыз.

 

40. Керекті мәліметтер:

 «Шанс» аудиторлық фирмасы «ҚазКабель» АҚ қаржылық есептіліге аудит жүргізу кезінде маңызды бухгалтерлік қателерді анықтады. «ҚазКабель» АҚ құрамында ішкі аудиторлық қызмет бар.

 Талап етіледі:

Аудиторлық тәуекелділігін анықтау  қажет.

Есептің жетіспеушілігіне жауап беретін  тұләаны анықтау қажет.

Аудитордың қорытындысы қандай үлгіде беріледі (жазбаша немес ауызша).

 

41. Керекті мәліметтер:

Аудитордың пайымдауынша ішкішаруашылық тәуекелділік – 70 %, бақылау тәуекелділігі – 40 %, қателерді байқамау қаупі – 10 % - ды құрайды.

 Талап етіледі: Қолданылатын аудиторлық тәуекелділікті есептеу қажет.

 

42. Керекті мәліметтер:

Аудиторәа ТМҚ – дың баәалануын дәйектеуі қажет. ТМҚ – дың  жалпы құны 800 мың тг. Болуы мүмкін қателік – 4000 тг. Сұрыптау кезіндегі тәуекелділік 10 % - ды құрайды.

Талап етіледі: Егер:   - қателіктер болмаса;  бір қателік болса; сұрыптау көлемін анықтаңыз.

6. Керекті мәліметтер:

ТМҚ – дың жалпы сомасы – 9 млн. теңгені құрайды (бастапқы жиынтық). Болуы мүмкін қателік – 800 мың теңге, сұрыптау кезіндегі тәуекелділік – 10 % (яәни, сенімділік деңгейі – 90 % - әа тең). Қателерді табу байқалмайды.

Талап етіледі: Таңдау көлемін анықтаңыз.

7. Керекті мәліметтер:

 Сұрыптау көлемінің жиынтыәы – 80 құжат, бас жиынтық – 800.

Талап етіледі:

Сұрыптау интервалын және кездейсоқ сұрыптауды жүргізу тәртібін  құру.

8. Керекті мәлімттер:

Аудитор сатып алуәа 80 құжат тексерді және 4 қателікті анықтады.

Талап етіледі:

Егер, сенімділік деңгейі 90 % болса, онда болуы мүмкін қателіктерді анықтаңыз.

9. Керекті мәлімттер:

Аудитор дебиторлық берешектер бойынша мәліметтерді тексеруде. Аналитикалық шоттар бойынша мәліметтер келесідей:

Дебиторлар	Есепті жылдың қалдыәы (теңге)
А	12 820
Б	3 650
В	6 590
Г	1 790
Д	42 360
Е	21 070
Ж	9 000
З	6 760
И	8 990
К	19 330
Л	15 660
М	4 100
Н	16 800
О	10 500
П	7 930
Р	4 020
С	12 320
Т	15 310
У	2 000
Ф	29 820
БАРЛЫҒЫ	250 820

 

Мүмкін болатын қателік – 70 000 теңге. Сұрыптау кезіндегі тәуекелділік – 5%. Қателіктерді табу байқалмайды. Сұрыптау 14 500 теңге мөлшерінде элементтерден басталады.

Талап етіледі:

Сұрыптау көлемін есептеу қажет;

Сұрыптау интервалын анықтап, тексеріске арналған элементтерді таңдау қажет;

 

 

8 тақырып «Аудиторлық дәлелдеулер» (500, 501  ХАС) тақырыбына

 

1. Тәжірибе сабақтарында  өзін - өзі тексеруге арналған  тақырыптар

1. Аудиторлық дәлелдемелер түрі.
2. Аудиторлық дәлелдемелерді алу көзі.
3. Аудиторлық дәлелдемелерді алу әдістері.
4. Аудиттелетін ұйымның басшылыәының түсініктеме беруі.
5. Жеке шаруашылық операциялар есебінің тексерісін, инвентаризациясының және есебінің жүргізілуін бақылау.
6. Аудиторлық тексерістегі дәлелдеу.
7. Аудиторлық дәлелдемелер жүйесіндегі ауызша сұрақ немесе тест.
8. Құжаттарды тексеру.
9. Аудиторлық дәлелдеме түріндегі қадаәалау.
10. Аудиттегі аналитикалық процедуралар және олардың түрлері.
11. Аудиторлық дәлелдемелерді жинау кезінде эксперттің жұмыстарын қолану.
12. Аудитті жүргізу кезінде нормативтік актілерді пайдалануды тексеру.

 

2. Жағдайлар

1. Керекті мәліметтер:

Есептің дұрыстыәын дәлелдейтін мәліметтер топтары бар:

43. Нақты тексеру кезінде анықталәан аяқталмаәан өндіріс көлемінің инвентаризациясының жазуы;
44. 90 «Негізгі өндіріс» шот бөлімдері бойынша бастапқы құжаттар мен құжаттар карточкасы;
45. 22 «Тауарлар» шот бөлімдері бойынша бастапқы құжаттар мен карточкасы;
46. Аудитордың қатысумен фирмада боләан тауарлар инвентаризациясынң нәтижесінде боләан тауарлардың нақтылыәы бойынша дәлелдемелер;

Анықтау керек: Келтірілген дәлелдемелердің сенімділік деңгейін анықтаңыз.

Керекті мәліметтер:

Келесі қайнар көзден алынәан мәліметтер бар:

47. ‡шінші тұләадан;
48. Клиенттің өз мәліметтері негізінде өзінен алынәан мәліметтері;
49. Фирма – клиенттің бухгалтерлік жазуларынан алынәан аудитордың жинақтамалары;

Анықтау керек: Сенімділік бойынша дәлелдемелерді бағалау қажет.