Жемқорлық

 С. Ж. Асфендияров атындағы Қазақ Ұлттық Медицина Университеті 
 
 
      Кафедра:   Коммуналды гигиена және балалар мен жасөспірімдер гигиенасы 
 
Тақырыбы: СЫБАЙЛАС – ЖЕМҚОРЛЫқ  ОНЫМЕН КҮРЕС ҚАҒИДАЛАРы

  
 
 
 
                                    Орындаған: Ахметова Айдана

                                 Факультет: ҚДС

                 Курс: 4

                       Топ: 404-2к

                                                                       Қабылдаған:  м.ғ.к.,                профессоры  Джуланова К.Н.

  
 
 

 

 

 

                        Жоспар:

   Кіріспе (3бет)

   Негізгі  бөлім: (4-16)

1. Сыбайлас жемқорлық;
2. Сыбайлас жемқорлықпен күресу;
3. Жеке тұлғаның заң алдында теңдігі.

   Қорытынды  (17бет)

   Пайдаланылған  әдебиеттер (18бет)

“Сыбайлас-жемқорлық” деген  түсінік мағынасына этиомологиялық қарау мұны “параға сатып алу”, “пара” ретінде, "corruptio" деген латын сөзін алып, анықтауға мүмкіндік береді. Рим құқығында сондай-ақ "corrumpire" түсінік болған, ол жалпы сөзбен айтқанда “сындыру, бүлдіру, бұзу, зақымдау, жалғандау, параға сатып алу” деген түсінік берген де, құқыққа қарсы іс-әрекетті білдірген.  

Орыс тілінің түсіндірме сөздігі сыбайлас-жемқорлықты пара беріп сатып алу, лауазымды адамдардың, саяси қайраткерлердің сатқындығы ретінде сипаттайды. ҚР “Сыбайлас-жемқорлықпен күрес туралы” Заңы сыбайлас-жемқорлыққа  келесідей анықтама береді. Ол: “...мемлекеттік  міндеттерді орындайтын адамдар, сондай-ақ соларға теңелген адамдар, тікелей  өзі немесе делдал арқылы өздерінің  лауазымды құзыреттерін және онымен байланысты мүмкіншілікті немесе өз құзыреттерін басқаша пайдаланып мүліктік пайда алу үшін заңмен қарастырылмаған  мүліктік жайлылықты және артықшылықты қабылдау, сондай-ақ жеке және заңды  тұлғалармен аталмыш жайлылықты және артықшылықты оларға заңсыз беруге осы адамдарды парамен сатып  алу”.

• Сыбайлас жемқорлық - әзірше әлемнің бір-де бір елі жеңіп шыға алмаған әлеуметтік мәселе. Сыбайлас жемқорлыққа шек қоюға, әлеуметтік қатынастарды қоғамға зиян келтіріп мүмкіндіктерін асыра пайдаланудан мүмкіндік шегінде жағдай жасауға болады.«Сыбайлас жемқорлықпен күрес туралы» бірінші Заң қабылдануы болып есептеледі.Осы уақыттан бастап ҚР Президентінің сыбайлас жемқорлықпен күрес туралы бірқатар Жарлығына қол қойылды, оның ішінде «Қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жүйесiн жетiлдiру шаралары туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестi күшейту, мемлекеттiк органдар мен лауазымды адамдар қызметiндегi тәртiп пен реттiлiктi нығайту жөнiндегi шаралар туралы».Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев 2006-2010 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлықпен күрес бағдарламасын бекітті.

 

Сыбайлас-жемқорлықпен күрестің негізгі   қағидаларына келесі жатады:  

 

1. Баршаның  заң және    сот алдында  теңдігі.

 

2. Мемлекеттік  органдар қызметінің нақты құқықтық  тәртібін, заңдылығын және осындай  қызметтің жариялылығын, оған мемлекеттік  және қоғамдық бақылауды қамтамасыз  ету.  

 

   

3.Жеке  және заңды      тұлғалардың  құқығы мен заңды мүдделеріне  қатысы бар сұрақтарды шешу  процедурасын және кадр жұмысын,  мемлекеттік аппарат құрылымын  жетілдіру.  

  
Баршаның заң және сот алдында теңдігі. 

 

• Бұл қағиданы сақтау және жүзеге асыру сыбайлас-жемқорлықпен күресте өте маңызды. Өкінішке қарай, заңнаманы таңдап қолдану өте жиі кездеседі, ондай заң біреу үшін бар, басқалар үшін жоқ. Жеке соттар, мемлекеттік қызметшілер, құқық қорғау органдарының қызметкерлері сондай-ақ сыбайлас-жемқорлыққа беттелген.  
  Бұл қағиданың сақталуының кепілі азаматтардың өздерінің белсенділігі болып табылады—сыбайлас-жемқорлық үдерістерді БАҚ-та (Бұқаралық ақпарат құралдары) жариялау, оның ішінде БАҚ, бұқара өкілдерінің сот үдерістерінде болуы; өтініштерді прокуратураға, экономикалық және сыбайлас-жемқорлық қылмыспен күрес жөніндегі Агенттікке және басқа құқық қорғау органдарына беру.  
  

 Мемлекеттік органдар қызметінің нақты құқықтық тәртібін, заңдылығын және осындай қызметтің жариялылығын, оған мемлекеттік және қоғамдық бақылауды қамтамасыз ету.  

 

•   Нормативтік құқықтық актілерді сыбайлас-жемқорлыққа қарсы сараптаудың пәрменді тетігін енгізу, бюджеттік қаражаттың жұмсалуын қоғамдық бақылау жүйесін құру, жеке рұқсат беру міндеттерін азаматтық қоғам институттарына беру, ақшалай қаражаттың қолма-қол айналымын мейлінше көбірек қысқарту бойынша шаралар енгізу, заңға қайшы жолмен ақшалай қаражатты заңдастыруға қарсы іс-әрекет жасау қарастырылған. 
  

Жеке және заңды тұлғалардың құқығы мен заңды мүдделеріне қатысы бар сұрақтарды шешу процедурасын және кадр жұмысын, мемлекеттік аппарат құрылымын жетілдіру.  

 

Мемлекеттік бағдарламамен  мемлекеттік органдар мен кәсіпкерлік  субъектілерінің өзара іс-әрекетінің нақты құқықтық тәртіптеу формалары  мен механизмдерін жүзеге асыру , сондай-ақ сот шешімдерін қабылдаудың  мөлдірлігін және олардың дер  кезінде орындалуына ықпал жасау  қарастырылған. 

Сыбайлас-жемқорлыққа  қарсы күресте

заңға сәйкес қағидалар:

 

1

-мемлекеттік функцияларды  орындауға өкілетті;  

2

-лауазымды, сондай-ақ  олардың қатарына жататын басқа  адамдардың құқықтарын және еркіндігін  ҚР Конституциясының 39 бабы 1 тармағына  сәйкес шектеу;

3

-жеке және заңды тұлғалардың  бұзылған құқықтары мен заңды  мүдделерін қалпына келтіру, сыбайлас-жемқорлық  құқық бұзушылықтың  алдын  алу;  

 

4

зиянды салдарын жою және алдын алу:  
-сыбайлас-жемқорлық құқық бұзушылықпен күреске ықпал жасайтын азаматтардың жеке қауіпсіздігін;  

5

-кәсіпкерлік қызметке  бақылау жасайтын жеке және  заңды тұлғаларға мемлекеттік  реттеу өкілеттігін беруді болдырмау.  

Қандай  мемлекеттік органдар сыбайлас-жемқорлыққа  қарсы қызметті жүзеге асыра алады?  

 

Сыбайлас-жемқорлық  құқық бұзушылықты анықтау, болдырмау, алдын алу және өз құзыреті шеңберінде оларды жасаған адамдарды жауапқа  тарту прокуратура, ұлттық қауіпсіздік, ішкі істер, салық, кеден және шекара қызметі, қаржы және әскери полиция  органдарымен жүзеге асырылады.

Сыбайлас-жемқорлықпен күресуге ықпал жасаған адамдардың қауіпсіздігіне кепілдік:

 

“Сыбайлас-жемқорлықпен күрес туралы” Заңның 7 бабында  сыбайлас-жемқорлықпен күреске

ықпал жасап жүрген адамдарды қорғауға келесі кепілдік бекітілген

-сыбайлас-жемқорлық  қылмыс фактісі туралы хабар  берген немесе басқаша бір  тәсілмен сыбайлас-жемқорлықпен  күресуге ықпал жасап жүрген  адам мемлекет қорғауында болады; 

 

-сыбайлас-жемқорлықпен  күресуге ықпал жасап жүрген  адам туралы ақпарат мемлекеттік  құпия болып табылады және  тек қана прокуратура, ұлттық  қауіпсіздік, , ішкі істер, салық,  кеден және шекара қызметі,  қаржы және әскери полиция  органдары, соттың сұрауымен заң  белгілеген тәртібі бойынша беріледі.  

  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Сыбайлас-жемқорлық қылмыстың салдарын жою бойынша қандай шаралар қолданылуы мүмкін?  

 

• Заңға сәйкес мемлекеттік міндеттер орындауға өкілетті адамдар немесе соларға теңелген адамдар заңсыз байыған барлық жағдайда, сыбайлас-жемқорлық құқық бұзушылық нәтижесінде алынған мүлік қайтарылуға жатады, ал заңсыз пайдаланған қызмет көрсету құны—мемлекет кірісіне қайтарылады.

 

• Заңсыз алынған мүлікті өз еркімен қайтарудан немесе мемлекетке оның құнын төлеуден бас тартқан жағдайда қайтарып алу сот шешімі бойынша прокурор, салық қызметі немесе басқа мемлекеттік органдар және лауазымды адамдардың талабы бойынша жасалады.  
  

              Қорытынды

• Елде реформа жүріп, қоғамдық, мемлекеттік және экономикалық негіздер өзгеріске ұшыраған кезде сыбайлас жемқорлық қалай да етек алуда. Сыбайлас жемқорлық ел экономикасының көтерілуіне үлкен кедергі келтіріп отырған қоғамымыздың ең басты қауіп - қатерлерінің бірі. Қазір түптеп келгенде бұл қылмыс мемлекетіміздің дамуына кедергі келтіріп, оның экономикалық өркендеуі мен саяси тұрақтылығына қатер төндіруде. Сондықтанда біз жастар сыбайлас жемқорлыққа жол бермеуіміз керек.

 

        Пайдаланылған әдебиеттер:

 

• WWW.GOOGLE.KZ
• WWW.GOOGLE.RU
• WWW.YANDEX.RU
• WWW.BING.RU

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Назарларыңызға рахмет!

 

1

 

2

 

3

 

4