Дыбыс талдағышы

Дыбыс талдағышы

Дыбыс талдағышының құрылысы

 

Дыбыс талдағышы

 

Шеткі бөліміне –ішкі құлақта Корти мүшесі

 

Өткізгіш бөліміне – дыбыс нерві

 

Қыртыс бөліміне – дыбыс есту орталығы

 

Ең шеткі бөлімінде - құлақ

Құлақ

 

Сыртқы құлақ

 

Құлақ қалқаны

 

Сыртқы құлақ түтігі

Дабыл жарғағы

 

 Ол сыртқы құлақты ортаңғы  құлақтаң бөліп тұрады. Ол ішінен  қарай ойынқы құрылыс. Оның қалындығы  ересек адамда 0,1 мм , кеңістікте 45 градусқа  көлбеу орналасқан

 

Ортаңғы құлақ

 

• Ол самай сүйегінің қуысында орналасқан дабыл қуысынан тұрады. Сол қуыста 3 дыбыс сүйектері бар :

 

 

 

 

• Ортаңғы құлақтың қуысын мұрын-жұтқыншақ қуысымен байланыстыратын Эвстахи түтігі бар

 

Балғаша

 

Төсше

 

Үзеңгіше

• Дабыл жарғағының ауданы 70 мм квадрат, ал үзеңгіштің ауданы 3,2мм квадрат, яғни 22 есе кем.

Ішкі құлақ

 

• Екі талдағыш шеткі бөлімдері орналасқан

 

Вестибулярлық аппарат

 

Ұлу сүйегі – есту мүшесі

Негізгі мембрана

 

• Олар бір-бірімен  көлденең орналасқан, әлсіз байланысқан 24 мың дәнекер талшықтан тұрады. Ұлу сүйегінің түп жағындағы талшықтар қысқа, ұзындығы 0,4 мм, ал жоғарғы жағында ұзындау – 0,5 мм болады. Ол Корти мүшесінде орналасқан.

Корти мүшесі

 

 

 

 

 

• Әрбір түпкілі клетканың жоғары жағында ұзындығы 4 микрон 60-70 түктері болады.

 

Түпкілі клеткалардан тұрады.

Дыбысты қабылдаудың жас ерекшелігі және гигенасы

 

• Дыбыс толқындары дабыл жарғағы мен сүйектерінен өтіп , сопақша тесіктің жарғағы арқылы перилифма сүйегін шайқайды.

Ересек адамның құлағы 16 герцтен 20 мың герцке дейін қабылдайды, әсіресе  1000 герцтен – 3000 герцті жақсы қабылдайды.

 

Есту қабілетін аудиометр деп аталатын аспаппен анықтайды.

Дыбыс талдағыштың жас ерекшелігі

 

1 жастағы балада Евстахи түтігі  қысқа, кең, түзу болады. Ішкі құлақ 1жылдың ішінде ересек адамның  құлағымен теңеседі.

 

2-3 жаста сыртқы құлақ түтігі  сәл иіледі де , 4-6 жаста ересек  адамның түтігіндей болады.

 

7 – 13 жаста баланың барлық дыбыс  талдағышы ересек адаммен бірдей  болады

Вестибуляр

 

• Вестибулярлық талдағыш – адам кеңістікті  өзінің орнын анықтайды.

 

Сезгіш

 

Отолит

Вестибулярлық талдағыштың қызметінің жас ерекшеліктері

 

• Адамның вестибулярлық аппараты туғанынан бастап дамиды.

 

3-5 жастан кейін ол ұзын өзекше  пішінді болады

 

8-10 жаста тар жығашаға айналады

• Баланың вестибулярлық рефлексі  6 -7 жаста  жылдам пайда болады

 

6-7 жаста

 

10 -15 жаста

 

15 – 20 жаста

 

16 м сек

 

11 м сек

 

7,3 м сек