Радиациялық және химиялық қару туралы түсінік

 

 

Жоспар:

1. Кіріспе:

1.1 Радиациялық және химиялық  қару туралы түсінік

2. Негізгі бөлім

2.1ИД – 1 мөлшері өлшеуіштердің толымы.

2.2 ДП – 22В мөлшері  өлшеуішінің толымы.

2.3 ДКП - 50А мөлшер өшеуішті жұмысқа дайындау:

3. Қорытынды

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Радиациялық барлау — жергілікті жердің, ауа кеңістігінің, акваториялар мен әскери объектілердің радиоактивті зақымдану сипаты, ауқымы мен дәрежесі, сондай-ақ ядролық оқ-дәрілерді сақтау (өндіріс) орындары туралы мәліметтер алу.

Радиациялық барлау әскерлердің (күштердің) ұрыс қимылдарынын барлық түрлерінде ұйымдастырылады. Оны радиациялық  және химиялық барлау бөлімшелері,ұшақ (тікұшақ) экипаждары, сондай-ақ радиациялық барлау аспаптарын қолдану арқылы барлық әскерлер (күштер) тектерінің барлау бөлімшелері және бақылаушылары жүргізеді.

Акваторияны радиациялық  барлауды арнайы (рейдтік) кагерлер, ұшақ (тікұшақ) экипаждары, ал әуе кеңістігін радиациялық барлауды арнайы дайындалған ұшақ (тікұшақ) экипаждары жүргізіледі

Радиациялық және химиялық барлау аспаптары түрлі  объектілердің зақымдану дәрежесі мен радиация деңгейін табуға, сондай-ақ сәлелендіру мөлшерін өлшеуге арналған. Олардың көбінде радиоактивті сәуле  шығаруды табу және өлшеуде ионизациялық әдісті пайдаланады.

Бұл әдіс радиоактивті сәуле шығару қасиеттерінің  бірін пайдалануға негізделген  – олардың өздері таратылатын  ортаны ионизациялау қабілетін, яғни, нейтралды молекула немесе атомдарды  буға ыдыратуды көрсетеді. Егер газдың тұйық көлемін алып, оған электр кернеуін қосса, онда сәулелендіру кезінде  пайда болған электрон мен иондар реттелген қимылға келеді: біріншілері - анодқа, екіншілері – катодқа жылжиды. Осының нәтижесінде электродтар  аралығында ионизацияланған ток  пайда болады, оның көлемдегі радиоактивті сәулелену мөлшерінің қуатына тура пропорционалды болады. Ионизацияланған  ток күші бойынша радиоактивті сәулелену  қарқындығын анықтау керек.

Сәулеленуді дозиметриялық бақылау үшін ИД-1 мөлшерінің жалпы әскери өлшеуіші, ИД-11мөлшерінің дербес өлшеуіші, ДП-22толымынан  алынған өлшеуіштер мен ДП-70МП мөлшерінің дербес химиялық өлшеуіштері пайдаланылады.

 

 

 

 

 

 

2.1 ИД – 1 мөлшері өлшеуіштердің толымы жеке құрамның ұрысқа қабілеттілігін бағалау мақсатында алған аралас гамма нейтронды сәулеленумен жұтылған гамма мөлшерін өлшеуге арналған.

 

ИД-1дозасынөлшеуіштолымы: 1-ИД-1 дозасынөлшеуіш, 2-зарядқұрылғысынаарналғанұя,     3-құты, 4-окуляр, 5-ұстағыш, 6-қорғауыш, 7-ЗД 6-ныңзарядтықұрылғысы,                                           8-зарядты-контактіліұя, 9-зарядтықұрылғысыныңтұтқасы, 10-бұруайнасы.

Аспаптолымына 10 ИД-1 мөлшеріөлшеуіштерменЗД-6 зарядтықұрылғысыкіреді. ИД-1 мөлшеріөлшеуіші 100рад/секундкедейінгімөлшерқуатыкезінде 20-дан 500 радиусқадейінгідиапазондағыараласгамманейтрондысәулеленудіңжұтылғанмөлшерінөлшейді. Өлшенетінмөлшересебіөлшеуіштіңішіндеорналасқаншкалабойыншажүргізіледі.

ИД-1дозасынөлшеуіштолымыменжұмысістеутәртібі:

• ЗД-6 тұтқасынұстаптұрып, ИД-1 айналдыра, тұтқадағыүшқырлызаткөмегіменбітеуіштібұрапалукерек;
• ЗД-6 тұтқасын «Түсіру» тілібағытыментірелгеншебұраукерек;
• ИД-1-діЗД-6-ныңзарядті-контактіліұясынакигізіп, окулярменбақылайотырып, айнабұрылуыарқылышкаланыңмаксимальдіжарықтандырылуынажетуқажет;
• өлшеуіштібасып, окулярменбақылайотырыпИД-1шкаласындажіпбейнесі «0» белгісінеқойылғаншатұтқаны «Заряд» тілібағытыменбұраукерек;
• өлшеуіштіұяданшығарып, оныжарыққабағыттайотырыпжіпорнынтексерукерек; тікжағдайдажіпбейнесі «0» белгідеболуыкерек;
• ИД-1 бітеуішінбұраукерек.

Басқаөлшеуіштертұтқаныңбіршеткіжағдайынанкелесігедейін 10 - 15 толықзарядталмағаннемесе 3 - 4 толықзарядталғанөлшеуіштердітұтқаныбастапқыжағдайынақайтармай заряд беру арқылы «Заряд» тілібағытыментұтқаныбұраотырыпзарядталады. Заряд алғаннанкейін ИД-1 –діңсоңғыөлшеуішіналып, тұтқаны «Түсіру» тілібағытыментірелгеншебұраукерек.

ИД-1 ионизациялайтынсәулеленуәрекетіаймағындажұмысістеууақытындакиімқалтасындаболады.

ИД-1 көрсеткіштерінесептеукезінде, гамма-нейтрон  сәулеленумөлшеріншкаладағыжіпбейнесіарқылыанықтайды. ИД-1 көрсеткішінежіпбүгілуәсерінболдырмауүшін, есептіжіпбейнесініңтікжағдайыкезіндежүргізуқажет.

2.2ДП – 22В мөлшеріөлшеуішініңтолымыгамма сәулеленудіңжекедозаларынөлшеугеарналған.

ДП – 22В мөлшеріөлшеуішініңтолымы тура көрсететінелу ДКП - 50А мөлшеріөшеуішіненжәне  ЗД-5 зарядтауқондырғысынантұрады.

Әрбір дозиметр алюминий құймасынанавтоқаламтүріндежасалған.

Аспаптыжұмысқадайындау: қореккөзінжәнемөлшерзарядынтокқақосу.

Қореккөзінтокқақосукезінде:

• потонциометртұтқасынтірелгеншесолғақарайбұрукерек;
• қорекбөлігіне 1,6-ПМЦ-У-8 (145У) екіэлементінорналастырып, олардытаңбағасәйкестокқақосукерек;
• қорекбөлігінқақпақпенжауып, бұрандаарқылыбекітукерек.

 

ДКП-50А доза өлшеуішініңжармакөрінісі:

1-окуляр; 2-шкала; 3-корпус; 4-платиналанған  жылжымалыжіп; 5-ішкі электрод; 6-конденсатор; 7-қорғаныш оправа; 8-әйнек; 9-ионизацияланған камера; 10-объектив; 11-ұстағыш; 12-үстіңгі тығын.

 

2.3 ДКП - 50А мөлшер  өшеуішті жұмысқа дайындау:

• мөлшерөлшеуіштенқорғанышоправаны (7) жәнезарядтықұрылғының «Заряд» ұясынанқорғанышқақпақты (6) бұрапшығарукерек;
• потенциометр тұтқасын (4) шегінежеткеншесолғабұраукерек;
• мөлшерөлшеуішті «Заряд» ұясына (5) енгізіп, тірелгенше басу керек, бұлкездекөмескіжарық пен жоғарыкернеуберіледі;
• окулярмен (1) бақылайотырып, тұтқаны (4) айналдыруарқылымөлшерөлшеуішшкаладағы (2) жіпбейнесіннөлдікбөліккеқоюкерек;
• мөлшерөлшеуіштіұяданшығарып, жарықтажіпжағдайынтексерукерек – жіптіңтікжағдайындаоныңбейнесішкаладағынөлдікбөліктеболады; мөлшерөлшеуіштіңқорғанышоправасы мен қорғанышқақпақты «Заряд» ұясынабұрапбекітукерек.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қорытынды

Қорыта  келгенде біз жергілікті жердің, ауа  кеңістігінің, акваториялар мен әскери объектілердің радиоактивті зақымдану сипаты, ауқымы мен дәрежесі, сондай-ақ ядролық оқ-дәрілерді сақтау (өндіріс) орындары туралы мәліметтер алуды бұл радиациялық барлау екенін білеміз, яғни радиациялық барлау әскерлердің (күштердің) ұрыс қимылдарынын барлық түрлерінде ұйымдастырылады, Оны радиациялық және химиялық барлау бөлімшелері,ұшақ (тікұшақ) экипаждары, сондай-ақ радиациялық барлау аспаптарын қолдану арқылы барлық әскерлер (күштер) тектерінің барлау бөлімшелері және бақылаушылары жүргізеді. Радиациялық және химиялық барлау аспаптары түрлі объектілердің зақымдану дәрежесі мен радиация деңгейін табуға, сондай-ақ сәлелендіру мөлшерін өлшеуге арналған. Олардың көбінде радиоактивті сәуле шығаруды табу және өлшеуде ионизациялық әдісті пайдаланады.Бұл әдіс радиоактивті сәуле шығару қасиеттерінің бірін пайдалануға негізделген – олардың өздері таратылатын ортаны ионизациялау қабілетін, яғни, нейтралды молекула немесе атомдарды буға ыдыратуды көрсетеді.Сәулеленуді дозиметриялық бақылау үшін ИД-1 мөлшерінің жалпы әскери өлшеуіші, ИД-11мөлшерінің дербес өлшеуіші, ДП-22толымынан алынған өлшеуіштер мен ДП-70МП мөлшерінің дербес химиялық өлшеуіштері пайдаланылады.

 

 

 

 

 

 

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

 

Алматы технологиялық  университеті

 

 

 

 

№ __ Баяндама

 

 

 

 

 

Тақырыбы: Радиациялық және химиялық қару

 

 

 

 

 

Орындаған: ___________________________

Тобы:____________________________

Тексерген:Сейлхан  Айнур Сейлханқызы