Кристаллдар туралы ұғым
Реферат, 05 Марта 2014, автор: пользователь скрыл имя
Краткое описание
Кристалл – дегеніміз көп жақты геометриялық фигура. Геометриялық фигураны тұрған орнынан, басқа қалыпқа қайта орналастырғанда ол өзінің бұрынғы орнына дәл үйлессе, онда оның симметриялық қасиеті болады.
Кристаллдардың симметриялық қасиетін геометрия тілінде симметрия центрі бойынша айыруға болады. Кристаллдардың симметрия жазықтығын, симметрия осьтерін, және симметрия центрін симметрия мүшелері деп атайды. Симметрия жазықтығы Р әрпімен, симметрия осі L, симметрия центрі С әрпімен белгіленеді.
Прикрепленные файлы: 1 файл
кристаллография книжка.docx
— 1.16 Мб (Скачать документ)Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті
Кафедра: ГРМПИ
Тексерген:Сатибекова С.Б.
Студент: Сыздыкова Н.Т.
2014 жыл
Кристаллдар туралы ұғым
Кристалл – дегеніміз көп жақты геометриялық фигура. Геометриялық фигураны тұрған орнынан, басқа қалыпқа қайта орналастырғанда ол өзінің бұрынғы орнына дәл үйлессе, онда оның симметриялық қасиеті болады.
Кристаллдардың симметриялық
қасиетін геометрия тілінде симметрия
центрі бойынша айыруға болады.
Кристаллдардың симметрия жазықтығын,
симметрия осьтерін, және симметрия
центрін симметрия мүшелері деп
атайды. Симметрия жазықтығы Р
әрпімен, симметрия осі L, симметрия
центрі С әрпімен белгіленеді.
Симметрия жазықтығы дегеніміз – әрбір затты (кристаллды) айна қатесіз тең екі бөлікке бөлетін жазықтық.
Фигураны ойша жүргізілген сызықтың төңірегінде айналдырған уақытта оның бірдей бөлшектері бірнеше рет қайталайтын болса, сол сызықты симметрия осі деп атайды. Фигураны алғаш тұрған қалпынан белгілі бір бұрышқа айналдырғанда ол өзінің бұрынғы тұрған орнын қайта басады. Фигураның осында айналу бұрышының ең кішісін остің (α) айналу бұрышы деп атайды.
α, мұнда n – бүтін сан болу керек.
Кристаллдардың симмериялық осьтердің айналу бұрышы тек 180о,1200,900, 600 қана болуы керек.
Кристаллдың бір-біріне тең әрі параллель қарама-қарсы жатқан екі жағының дәл ортасынан өтетін нүкте орталық нүкте немесе центрі деп аталады.
№ |
Форма аты және түрі |
Стереографиялық проекциясы |
Формуласы |
Жақтарының орналасуы |
Сингония категориясы |
1 |
|
|
L1 |
Бір жақ |
Триклиндік a ≠ b ≠ c α ≠ β ≠ γ ≠ 900 Төменгі |
2 |
|
|
C |
Жақтары параллель |
Триклиндік a ≠ b ≠ c α ≠ β ≠ γ ≠ 900 Төменгі |
3 |
Диэдр |
|
L2 |
Екі жағы өзара қиылысқан |
Моноклиндік a ≠ b ≠ c α = γ = 900 β ≠ 900 Төменгі |
4 |
Ромбылық пирамида |
|
L22P |
Төрт жағы төрт сайлы шатырдай бір нүктеде түйіседі |
Төменгі Ромбылық a ≠ b ≠ c α = β = γ = 900 |
5 |
Ромбылық призма |
|
L22P |
Қырлары параллель, көлденең қимасы ромб |
Төменгі Ромбылық a ≠ b ≠ c α = β = γ = 900 |
6 |
Ромбылық тетраэдр |
|
3L2 |
Төрт жағы өзара қабысқан жабық форма |
Төменгі Ромбылық a ≠ b ≠ c α = β = γ = 900 |
7 |
Ромбылық дипирамида |
|
3L23PC |
Сегіз беті жабық форма, табаны түйіскен ромбылық қос пирамидадан тұрады |
Төменгі Ромбылық a ≠ b ≠ c α = β = γ = 900 |
8 |
Тригональ ды призма |
|
L33P |
Негізгі оське параллель |
Ортаңғы Тригональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
9 |
Тригональды пирамида |
|
L33P |
Негізгі ось бір нүктеде қиылысады |
Ортаңғы Тригональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
10 |
Тригональды дипирамида |
|
L33L2 4PC |
Негізгі ось екі нүктеде қиылысады. |
Ортаңғы Тригональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
11 |
Дитригональды призма |
|
L33P |
Негізгі оське параллель |
Ортаңғы Тригональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
12 |
Дитригональды пирамида |
|
L33P |
Негізгі ось бір нүктеде қиылысады |
Ортаңғы Тригональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
13 |
Дитригональды дипирамида |
|
L33P |
Негізгі ось екі нүктеде қиылысады |
Ортаңғы Тригональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
14 |
Тетраго нальды призма |
|
L44P |
Негізгі оське параллель |
Ортаңғы Тетрагональды a = b ≠ c α = β = γ = 900 |
15 |
Тетрагональды пирамида |
|
L44P |
Негізгі ось бір нүктеде қиылысады |
Ортаңғы Тетрагональды a = b ≠ c α = β = γ = 900 |
16 |
Тетрагональды дипирамида |
|
L44L2 5PC |
Негізгі ось бір нүктеде қиылысады |
Ортаңғы Тетрагональды a = b ≠ c α = β = γ = 900 |
17 |
Дитетрагональды призма |
|
L44L2 5PC |
Негізгі оське параллель |
Ортаңғы Тетрагональды a = b ≠ c α = β = γ = 900 |
18 |
Дитетрагональды пирамида |
|
L44L2 |
Негізгі ось бір нүктеде қиылысады |
Ортаңғы Тетрагональды a = b ≠ c α = β = γ = 900 |
19 |
Дитетрагональды дипирамида |
|
L44L2 5PC |
Негізгі ось екі нүктеде қиылысады |
Ортаңғы Тетрагональды a = b ≠ c α = β = γ = 900 |
20 |
Гексагональды призма |
|
L66L2 7PC |
Негізгі оське параллель |
Ортаңғы Гексагональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
21 |
Гексагональды пирамида |
|
L66P |
Негізгі ось бір нүктеде орналасқан |
Ортаңғы Гексагональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
22 |
Гексагональды дипирамида |
|
L66L2 7PC |
Негізгі ось екі нүктеде орналасқан |
Ортаңғы Гексагональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
23 |
Дигексагональды призма |
|
L66L2 7PC |
Негізгі оське параллель |
Ортаңғы Гексагональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
24 |
Дигексагональды пирамида |
|
L66P |
Негізгі ось бір нүктеде орналасқан |
Ортаңғы Гексагональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
25 |
Дигексагональды дипирамида |
|
L66L2 7PC |
Негізгі ось екі нүктеде орналасқан |
Ортаңғы Гексагональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
26 |
Тригональды трапецоэдр |
|
L33L2 |
Негізгі ось бір нүктеде орналасқан |
Ортаңғы Тригональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
27 |
Тетрагональды трапецоэдр |
|
L44L2 |
Негізгі ось екі нүктеде орналасқан |
Ортаңғы Тетрагональды a = b ≠ c α = β = γ = 900 |
28 |
Гексагональды трапецоэдр |
|
L66L2 |
Негізгі ось екі нүктеде орналасқан |
Ортаңғы Гексагональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
29 |
Ромбоэдр |
|
L3C |
Негізгі ось екі нүктеде орналасқан |
төмеңгі Ромбылық a ≠ b ≠ c α = β = γ = 90o |
30 |
Тригональды скаленоэдр |
|
L33L2 |
Негізгі ось екі нүктеде орналасқан |
Ортаңғы Тригональды a = b ≠ c α = β = 900 γ = 1200 |
31 |
Тетрагональды скаленоэдр |
|
L42L2 2PC |
Негізгі ось екі нүктеде орналасқан |
Ортаңғы Тетрагональды a = b ≠ c α = β = γ = 900 |
32 |
Тетрагоналдьды тетраэдр |
|
L4 |
Негізгі ось екі нүктеде орналасқан |
Ортаңғы Тетрагональды a = b ≠ c α = β = γ = 900 |
33 |
|
|
3L24L3 |
L3 осьтеріне перпендику ляр |
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 |
34 |
|
|
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 | ||
35 |
|
|
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 | ||
36 |
|
|
4L33L2 |
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 | |
37 |
|
|
3L44L36P |
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 | |
38 |
|
|
3L44L36L2 |
L3 осьтеріне перпендику ляр |
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 |
39 |
|
|
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 | ||
40 |
|
|
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 | ||
41 |
|
|
3L44L36L2 |
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 | |
42 |
|
|
3L44L66L29PC |
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 | |
43 |
|
|
3L44L36L29PC |
Бір оське перпендику ляр |
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 |
44 |
|
|
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 | ||
45 |
|
|
Бір оське параллель, ал басқа екі осьтерге перпендику ляр |
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 | |
46 |
|
|
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 | ||
47 |
|
|
3L24L63PC |
Жоғарғы Кубты a = b = c α = β = γ = 900 |