География сабағында туристік өлкетану материалдарын пайдалану

  Енді «Қазақстар  Республикасының географиясы» курсының  үшінші бөлігін 

География және табиғат» журналы 39 бет3/2007ж

оқытудың бағытталуына тоқталайық. Мектеп бітірген оқушылардың  көпшілігі өз облысының (туған өлкесінің) шегінде өмір сүреді және жұмыс істейді. Сондықтан, мысалы, Алматы қаласы үшін арнайы құрастырылған «Алматытану» өлкетану курсын оқытуға арнайы факультативтік сабақ (34 –сағат) есебінен немесе 8 –сыныпта «Қазақстанның физикалық географиясы» курсын өткенде оқу бағдарламасында 10% уақыт берілген. Осы берілген уақыт есебіне негізделіп, «Ақтөбе облысының физикалық географиясы» оқу құралы жарық көрді. «Қазақстан Республикасының географиясы» пәнінің маңызын есепке ала отырып, тұрақты оқулықтармен ( ОӘК) құрамындағы жұмыс дәптерлерін жылда басып шығаруға болады.

  Адамдарды   шаруашылық және мәдени қызметі өкілінің табиғат жағдайларына және ресурстарының тікелей байланысты.  Оларды  білу және  зерттеу әр  түрлі өндіріс саласында   тиімді  падалану  әдістерін білу үлкен сарамандық және экономикалық мәнге ие. «Қазақстан Республикасының географиясы» курсының 8 -9 сыныптар үшін жасалған оқу -әдістемелік кешен (ОӘК) құрамында бағдарлама, оқулық (орыс, өзбек,ұйғыр тілдеріне аударылған) мұғалімдерге арналған әдістемелік құрал, оқушылардың жеке тапсырманы орындауына арналған жұмыс дәптері         ( қазақша, орысша), оқушылардың білімін тексеруге арналған тест сұрақтары, мектепке арналған атлас, кескін карталар, көрені құралдардан «Қазақстан табиғаты –Природа Казахстана» фотоальбомы берілген түрлі –түсті суреттердің үлкейтілген көрінісі және қазақ жерін зеріттеген ғалымдар мен саяхатшылардың портреттері бар.

  «Қазақстанның  экономикалық және әлеуметтік  географиясы» курсын өткенде,  оқушылардың өз бетінше орындауға  арналған тапсырмалар және әр  тақырыптан кейін білімді, қабілетті  есептеу мен бақылау үшін сұрақтар  мен тапсырмалар берілген. Жұмыс  дәптерінде қорытынды бақылау үшін әр деңгейлі нұсқада келтірілген тестілер бар, «оқушы – мұғалім» кері байланыс бойынша бай материал берілген. Сонымен қатар, Қазақстан әлемдік қатынаста, Қазақстан ТМД елдері және Америка, Азия Еуропа, Австралия елдерімен, Қазақстан БҰҰ –да, «донор» мемлекеттер бойынша инвеститциялар бойынша жаңа материалдармен. (кестелермен, диаграммалармен, білім мен қабілетті тексеру бойынша оқу -әдістемелік «кілттермен») толықтырылады.

ІІІ. Республикамыз  тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстанның әлемдік аренада алатын орны айқындалды. Халқаралық және Республикалық деңгейдегі жергілікті обьективті саяси, әлеуметтік және экономикалық жағдайлар мемлекетімізге айтарлықтай жаңа өзгерістер алып келеді. Осыған орай елімізде жаңа геосаяси, экономикалық, демографиялық, геоэкономикалық мәселелер туындады. Осы мәселелердің оқу танымдық маңызы зор. Оны оқушыларға жеткізетін география пәні. География пәнінің бір бөлігі туристік- өлкетану жұмыстары.

  Туристік -өлкетану жұмыстары жас жеткіншектердің  туған жерге, елге, табиғатқа деген сүйіспеншілігін арттырады, білім жетілдіреді, біліктілігін кеңейтеді. Туристік- өлкетану жұмысы орта мектептегі сыныптан тыс

 «География және табиғат» журналы 50-51 беттер5/2004ж

жұмыстардың бірі. Мектепте алған ғылыми –теориялық білімдерін туристік - өлкетану жұмыстары кезінде іске асырады. Оқушылардың денесін шынықтыратын, қиыншылықтарды жеңуге, табиғат жағдайында тіршілік етуді үйретеді, әр демалысты ұйымдастырады.

   Алматы  облысының мамндар кәсідін дамыту  институты география пәнінің  мұғалімдері курсының жоспарына сай -2003 жылы маусым айының 20 -24 аралығында «Туристік - өлкетану және экологиялық іс әрекеттері ұйымдастырылу» атты далалық жұмыс Райымбек ауданындағы Көлсай көлі мен Шарын шатқалында өткізіледі. Еліміде шетел туристері де, жергілікті халық та тамашалайтын тәрбиелік мәні зор орындар баршылық. Атап айтсақ: Алматы, Алакөл қорығы, Алтынемел,Іле –Алатауы ұлттқ бағы, Айғайқұм, Шарын шатқалы, Көлсай көлі комплекстері, Ш.Уәлиханов кесенсі мұражайы, Бес шатыр қорғандары т.б.

   Жаратылыстану пәндерін оқыту кабинетінің курстық жоспары бойынша жылына бір рет география пәні мұғалімдермен туристік - өлкетану курсын өткізу мұғалімдер білімін көтеруде маңызы зор шара. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                 

Қолданылған әдебиеттер:

 

1. «Географияны оқыту әдістемесі»21-22 беттер.
2. Р. Құлтаева «Барымызды неге бағалаймыз?» Парасат №11.18 бет.
3. Елубол. «Туризмді дамытуға талпыныс» Егемен Қазақстан №338 -339. 7қараша 2008 жылы.
4. Жақсылықов «Әлемдік кеңстіктегі туризм» Егемен Қазақстан №287 19 қыркүйек 2007 ж.
5. «Қазақстан» энциклопедиясы .
6. «География және табиғат» журналы 3/2007ж. 39-40 беттер.
7. «География және табиғат» журналы 5/2007ж. 30-31 беттер.
8. «География және табиғат» журналы 3/2005 ж. 22-26 беттер.
9. «География және табиғат» журналы 6/2007 ж.58-59 беттер.