Генiн Молекулалык биологиясы

 

 

• Ген – аныктамасы.
• Мутон, рекон, цистрон.
• Ген курлысы.
• Реттеушi учаскелерi

• Ген –Классикалык генетикада берiлген аныктамага сәйкес накты бiр белгiнiн калыптасуы мен дамуын бакылайтын,тукым куалаушылыктын элементарлык (болiнбейтiн) курылымдык- функцианалдык бiрлiгiн ген деп атайды.
• Ген тукым куалау <бiр ген-бiр фермент> постулатына сәйкес iске асырылады.

 

    Ген 2-кi негізгі элементтерден  құралады.

   1)Реттеушi учаске (транскрипцияланбайды).

   2)Акпараты бар кодтаушы учаске.

 

    Геннiн реттеушi учаскесi транскрипциянын басталуын бакылап,онын жылдамдыгы мен каркындылыгын реттейдi.

    Промоторлар-транскрипция кезiнде РНК полимерзамен байланыастын нуклеотидтердiн арнайы жуйесi.

    Операторлар-реттеушi белоктар байланысатын арнайы нуклетидтер жуйесi.

    Энхансерлер-транскрипция жылдамдыгын 200

    есеге дейiн арттыратын нуклеотидтердiн арнайы жуйесi.

     Сайленсерлер-транскрипция жылдамдыгын

     томендетедi.

     Аттенуаторлар-транскрипциянын аякталуы

     жайлы белгi бередi.

     Терминаторлар-структуралык гендерден кейн

     орналаскан,транскрипццянын аякталгандыгы

      жайлы сигнал бередi.

 

 

   Промотор мен терминатордын арасында орналаскан және транскрипциялык бiрлiк деп аталады

    Кызметiне байланысты:

    Структуралык гендер-курылымдык белоктар немесе ферменттердiн синтезiн бакылайтын гендер.

    Реттеушi гендер-структуралык гендердiн активтiлiгiне әсер ететiн  әр турлi белоктардын синтезiне бакылайтын гендер.

Молекулярная организация  гена прокариот (схематически)

Молекулярная организация  гена эукариот (схематически)

10. Медицинская биология и  генетика.  Под ред. проф.  Куандыкова Е.У. 

     Алматы, 2004.

11. Муминов Т.А., Куандыков  Е.У. Основы молекулярной биологии 

     (курс лекций). Алматы, 2007.

12. Мушкамбаров Н.Н., Кузнецов  С.Л. Молекулярная биология. М.,  2003.

13. Фаллер Д.М., Шилдс Д. Молекулярная  биология клетки. М., 2003.